Mic
ඇදුම රෝගය කියන්නේ අපේ පෙණහලු වලට හුළං ගෙනියන බට (ශ්වාස නාල) වල ඇතිවන අසනීප තත්ත්වයක්. මෙහිදී සිදුවන්නේ මේ හුළං බට ඇතුළතින් ඉදිමී, රතු වී, සෙම පිරීම නිසා බටය සිහින් වීමයි.
සරල උදාහරණයක්: මෙය හරියටම වතුර යන හෝස් බටයකට කසළ හිරවෙලා හෝ බටය තැනින් තැන තද වෙලා වතුර හරියට යන්නේ නැති අවස්ථාවක් වගේ. අපේ පෙණහලු වලටත් අවශ්ය හුළං ප්රමාණය හරියට යන්නේ නැති වුනාම තමයි හුස්ම ගන්න අමාරු වෙන්නේ, පපුව හිර කරන්නේ සහ “හූ” තියන සද්දයක් එන්නේ. 
ඇදුම ප්රතිකාරයේ ප්රධාන අරමුණ මේ ඉදිමීම අඩු කරලා, බටේ පළල් කරලා, පහසුවෙන් හුස්ම ගන්න සැලැස්වීමයි.
1. ඇදුම ප්රතිකාරයේ ප්රධාන කොටස් දෙක (The Two Main Types of Treatment) 
ඇදුම සඳහා භාවිතා කරන “ඉන්හේලර්” (Inhalers) හෙවත් කටින් උරන බෙහෙත් වර්ග ප්රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා. මේ දෙකේ වෙනස දැනගැනීම ඉතාම වැදගත්.
A. හදිසි සහනකාරක ඖෂධ (Relievers) – “නිල් පාට ඉන්හේලරය” 
මේවා භාවිතා කරන්නේ හදිසියේ ඇදුම අමාරුවක් හැදුණු වෙලාවට විතරයි.
ක්රියා කරන ආකාරය: මේ බෙහෙත උරපු ගමන්ම හැකිළිලා තියෙන හුළං බට ක්ෂණිකව ලිහිල් කරනවා. ඒ නිසා විනාඩි කිහිපයක් ඇතුළත හුස්ම ගැනීමේ පහසුවක් දැනෙනවා.
සරල උදාහරණයක්: මෙය හරියටම හදිසියේ ගින්නක් ඇවිළුණු වෙලාවට පාවිච්චි කරන “ගිනි නිවන උපකරණයක්” (Fire Extinguisher) වගේ. ගින්න නිවන්න ඒ වෙලාවට විතරයි පාවිච්චි කරන්නේ. නමුත් මේකෙන් ආපහු ගින්නක් ඇතිවෙන එක වළක්වන්න බැහැ. 
වැදගත් කරුණ: ඔබට සතියකට තුන් හතර වතාවකට වඩා මේ නිල් පාට එක පාවිච්චි කරන්න වෙනවා නම්, එයින් කියවෙන්නේ ඔබේ ඇදුම රෝගය පාලනය වී නොමැති බවයි. එවිට වහාම වෛද්යවරයා හමුවිය යුතුයි.
B. පාලක ඖෂධ (Preventers) – “දුඹුරු, තැඹිලි හෝ දම් පාට ඉන්හේලර්” 
ඇදුම ප්රතිකාරයේ වැදගත්ම කොටස මෙයයි. බොහෝ දෙනෙක් අතපසු කරන්නේත් මෙයයි.
ක්රියා කරන ආකාරය: මෙහි අඩංගු වන්නේ ඉතාම සුළු මාත්රාවකින් යුත් ස්ටෙරොයිඩ් (Steroids) ඖෂධයක්. (බිය නොවන්න, මෙය පෙති ලෙස බොන ස්ටෙරොයිඩ් වලට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් සහ ආරක්ෂිතයි). මෙය දිනපතා භාවිතා කිරීමෙන් පෙණහලු බට ඇතුළේ තියෙන “ඉදිමීම සහ තුවාල” හෙමින් සීරුවේ සුව කරනවා.
සරල උදාහරණයක්: මෙය හරියට අපි දිනපතා අව්වට යන්න කලින් ගාන “සන් ක්රීම්” (Sunscreen) එකක් වගේ. එහෙම නැත්නම් දත් නරක් නොවී තියාගන්න අපි හැමදාම දත් මදිනවා වගේ වැඩක්. අමාරුවක් නැති වුනත්, අමාරුවක් එන එක වළක්වා ගන්න නම් මෙය වෛද්යවරයා කියන විදිහට හැමදාම පාවිච්චි කරන්න ඕනේ. 
වැදගත් කරුණ: මෙයින් ප්රතිඵල ලැබෙන්න සති කිහිපයක් ගත වෙනවා. ඒ නිසා අද පාවිච්චි කරලා හෙට සුවයක් බලාපොරොත්තු වෙන්න එපා. දිගටම පාවිච්චි කිරීම අත්යවශ්යයි.
2. බෙහෙත් ගන්නා නිවැරදි ක්රමය (Correct Technique & Spacers) 
ලෝකයේ හොඳම බෙහෙත දුන්නත්, එය හරියට පෙණහලු ඇතුළට ගියේ නැත්නම් වැඩක් නැහැ. ගොඩක් අයට ඉන්හේලර් එක කෙලින්ම කටට තියලා උරන එක අමාරුයි. එතකොට බෙහෙත් ඔක්කොම උගුරේ රැඳෙනවා.
විසඳුම – “ස්පේසර්” (Spacer) උපකරණය: මෙය ප්ලාස්ටික් බටයක් වගේ උපකරණයක්. ඉන්හේලර් එක මෙයට සවි කරලා, බෙහෙත් පාර මේ බටය ඇතුළට විදලා, ඊට පස්සේ හිමින් සීරුවේ කටින් උරන්න පුළුවන්.
සරල උදාහරණයක්: වේගයෙන් වතුර එන කරාමයකින් පොඩි කෝප්පයකට වතුර අල්ලන්න ගියොත් වතුර විසි වෙනවා. ඒත් “පුනීලයක්” (Funnel) පාවිච්චි කළොත් ලේසියෙන්ම වතුර ටික කෝප්පෙට දාගන්න පුළුවන්. ස්පේසර් එකත් ඒ වගේ. එය බෙහෙත් ටික හරියටම පෙණහලුවලට යවන්න උදව් වෙනවා.
3. බෙහෙත් විතරක් මදි, පරිසරයත් වැදගත් (Triggers & Lifestyle) 
ඔබ කොච්චර බෙහෙත් ගත්තත්, ඔබේ ඇදුම වැඩි කරන දේවල් (Triggers) වලට නිතරම නිරාවරණය වෙනවා නම් රෝගය පාලනය කරන්න අමාරුයි.
දූවිලි, මකුළු දැල්, සිගරට් දුම, දර ලිපේ දුම, මදුරු කොයිල් දුම, සුවඳ විලවුන්, සහ සුරතල් සතුන්ගේ ලොම් වැනි දේවල් වලින් හැකිතාක් ඈත් වෙන්න.
සරල උදාහරණයක්: ඔබට මිරිස් සැරට ඇලජික් (Allergic) නම්, දිනපතා මිරිස් කන ගමන් බෙහෙත් බිව්වට වැඩක් නැහැ නේද? මිරිස් කන එකත් නවත්වන්න ඕනේ. ඒ වගේම තමයි ඇදුම රෝගයත්. 
Condition
ඇදුම කියන්නේ හොඳින් පාලනය කළ හැකි රෝගයක්. වෛද්ය උපදෙස් පිළිපැදීමෙන් ඔබට සාමාන්ය, ක්රියාශීලී ජීවිතයක් ගත කරන්න පුළුවන්. 
උපුටා ගැනීම : Lung Doctor
