“නිරයේ දොරටුව”: තුර්ක්මෙනිස්තානයේ දාර්වසා ගෑස් ආවාටය!

අපි ඔබව අරගෙන යන්නේ ලෝකයේම හරිම අමුතු සහ විස්මිත ස්ථානයකට. ඒ තමයි මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි තුර්ක්මෙනිස්තානයේ, කරකුම් කාන්තාරයේ පිහිටා ඇති දාර්වසා ගෑස් ආවාටය (Darvaza Gas Crater). මෙය එහි අඛණ්ඩව දැවෙන ගින්න නිසා “නිරයේ දොරටුව” (Door to Hell) ලෙස හැඳින්වෙනවා. එය ස්වභාවික ආශ්චර්යයක් නොව, මිනිස් ක්‍රියාකාරකමක් නිසා බිහි වූවක්.

ආවාටය නිර්මාණය වූ අහඹු සිදුවීම

දාර්වසා ගෑස් ආවාටය බිහිවන්නේ 1971 වසරේදී සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවේ භූ විද්‍යාඥයින් පිරිසක් විසින් ස්වභාවික ගෑස් සොයාගැනීම සඳහා සිදු කළ කැණීම් අතරතුරයි. ඔවුන් ස්වභාවික ගෑස් සහිත විශාල භූගත ගුහාවක් සොයා ගත්තත්, කැණීම් යන්ත්‍රය සමඟ පොළොව කඩා වැටී විශාල ආවාටයක් නිර්මාණය වුණා.

මෙම ආවාටයෙන් පිට වූ මීතේන් වායුව අවට ගම්මානවල ජීවත් වූ මිනිසුන්ගේ සෞඛ්‍යයට සහ පරිසරයට හානි කරනු ඇතැයි විද්‍යාඥයින් බිය වුණා. ඒ නිසා, මීතේන් වායුව වායුගෝලයට මුදා හැරීම වැළැක්වීමට ඇති එකම මාර්ගය ලෙස ඔවුන් තීරණය කළේ එයට ගිනි තැබීමයි. ඔවුන් සිතුවේ ගිනි තැබීමෙන් දින කිහිපයක් ඇතුළත වායුව සම්පූර්ණයෙන්ම දැවී අවසන් වනු ඇති බවයි.

නමුත් ඔවුන්ගේ පුරෝකථනය වැරදුණා. මීතේන් වායුවේ අති විශාල සංචිතයක් තිබූ නිසා, ගින්න අදටත්, වසර 50කට අධික කාලයක් පුරා අඛණ්ඩව දැවෙමින් පවතිනවා. මෙම ආවාටය අඩි 230ක් (මීටර් 70ක්) පමණ විශ්කම්භයකින් සහ අඩි 65ක් (මීටර් 20ක්) පමණ ගැඹුරකින් යුක්තයි.

“නිරයේ දොරටුව” සංචාරක ආකර්ෂණයක් වීම

මුලින් මෙය මිනිසුන් නොගිය දුරස්ථ ස්ථානයක් වුවත්, එහි ඇති අද්විතීය පෙනුම නිසා කාලයත් සමඟ ජනප්‍රිය සංචාරක ගමනාන්තයක් බවට පත් වුණා. විශේෂයෙන්ම රාත්‍රී කාලයේදී, ගින්දරෙන් දිදුලන ආවාටය ඉතාමත් මනස්කාන්ත දර්ශනයක්. සංචාරකයින්ට මේ ස්ථානයට පැමිණ රාත්‍රී කඳවුරු බැඳගෙන එහි සුන්දරත්වය විඳින්නට පුළුවන්.

තුර්ක්මෙනිස්තාන රජය මෙම ස්ථානය සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දැමීමට උත්සාහ කළත්, එහි ජනප්‍රියත්වය නිසා එය දිගටම පවත්වාගෙන ගියා. නමුත් 2022 වසරේදී එරට ජනාධිපතිවරයා මෙම ගින්න නිවා දැමීමට තීරණය කළේ පරිසරයට සිදුවන හානිය සහ ස්වභාවික සම්පත් විනාශ වීම වැළැක්වීම සඳහායි.

පරිසරයට හානිය

“නිරයේ දොරටුව” සංචාරක ආකර්ෂණයක් වුවත්, එය පරිසරයට විශාල හානියක් සිදු කරනවා. මීතේන් වායුව දැවෙන විට කාබන්ඩයොක්සයිඩ් සහ අනෙකුත් හරිතාගාර වායු පරිසරයට එකතු වෙනවා. මේ නිසා, මෙම ගින්න පාලනය කිරීම අද වන විට ලෝකයේම අවධානයට ලක් වූ කාරණයක්.

දාර්වසා යනු සොබාදහම සහ මිනිසා අතර ඇති සංකීර්ණ සබඳතාවයේ සංකේතයක්. එය අහම්බෙන් සිදු වූ සිදුවීමක් නිසා බිහි වුවත්, එහි දැවෙන ගින්න අපට පරිසරය ගැන කල්පනා කිරීමට පණිවිඩයක් ලබා දෙනවා.

මේ වගේ තවත් රසවත් තැන් සහ සංචාරක තොරතුරු ගැන දැනගන්න අපේ පේජ් එකට Like කරලා තියාගන්න!

උපුටා ගැනීම : Nomad Diaries – SL ෆේස්බුක් පිටුව