ලොව ප්‍රථම ගැබිනි මමිය

පිරමිඩ තුළ වසර 2,000ක් සැඟවුණු මාතෘත්වයේ අබිරහස!

ඊජිප්තු මමීකරණ ඉතිහාසය උඩුයටිකුරු කරමින්, වෝර්සෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ (University of Warsaw) පර්යේෂකයන් විසින් ලොව ප්‍රථම වරට හඳුනාගත් “ගැබිනි මමිය” පිළිබඳ සම්පූර්ණ අනාවරණය මෙන්න. වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පිරිමි පූජකයෙකුගේ මමියක් ලෙස ලෝකය රැවටූ මෙම “අද්භූත කාන්තාව” (Mysterious Lady), ඇත්ත වශයෙන්ම තම කුස තුළ දරුවෙකු දරාගෙන අවසන් ගමන ගිය ගැබිනියක බව දැන් විද්‍යාත්මකව තහවුරු වී තිබේ.

1. අනන්‍යතාවය පිළිබඳ මහා මුලාව (The Identity Switch)*

1826 වසරේදී මෙම මමිය පෝලන්තය වෙත ගෙන එන විට එහි මමී මිනීපෙට්ටිය (Sarcophagus) මත ලියා තිබුණේ එය Hor-Djehuty”නම් පිරිමි පූජකවරයෙකුට අයත් බවයි. නමුත් 2021 වසරේදී සිදු කළ CT Scanසහ X-ray පරීක්ෂණ මගින් ලෝකය මවිත කරමින් හෙළි වූයේ මෙහි ඇත්තේ කාන්තා සිරුරක් බවයි.

සොහොන් හොරුන්ගේ කූට උපාය: 19 වැනි සියවසේ සිටි සොහොන් හොරුන්, මමීවල වටිනාකම වැඩි කර විකිණීම සඳහා වඩාත් අලංකාර පිරිමි මිනීපෙට්ටියක් තුළට මෙම කාන්තා සිරුර දමා ඇති බව පර්යේෂකයන් පසුව සොයා ගන්නා ලදී.

2. කුස තුළ දරුවා සංරක්ෂණය වූ “රහස් විද්‍යාව”

සාමාන්‍යයෙන් මමීකරණයේදී අභ්‍යන්තර අවයව ඉවත් කළද, මෙම කලලය (Fetus) ඉවත් නොකර මවගේ කුස තුළම තබා ඇත. මෙය සිදු වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව විද්‍යාඥයන් අපූරු පැහැදිලි කිරීමක් කරයි:

අච්චුවක්” (Pickling Process) වැනි සංරක්ෂණය: සිරුර වියළීමට භාවිතා කළ නේට්‍රෝන් (Natron) ලුණු නිසා ගර්භාෂය තුළ පරිසරය අධික ලෙස ආම්ලික (Acidic) විය.

* මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කලලයේ ඇටකටු දිය වී ගියත්, එහි මෘදු පටක (Soft tissues) ඉතා හොඳින් සංරක්ෂණය වී “අච්චුවක්” මෙන් ඉතිරි විය. මෙය හරියටම විනාකිරි බඳුනක දැමූ පලතුරක් සංරක්ෂණය වන ආකාරයට සමාන වේ.

3. ඇය කවුද? (The Life of the Mysterious Lady)

වයස සහ කාලය:ඇය ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසේදී (ටොලමි රජ සමයේ) ජීවත් වූ, මියයන විට වයස අවුරුදු 20 ත් 30 ත් අතර පසුවූ කාන්තාවකි.

ගැබ් ගෙන සිටි කාලය: ඇය මියයන විට ඇයගේ කුසට සති 26 ත් 30 ත් අතර (මාස 7ක් පමණ) වයසැති දරුවෙකු සිටි බව තහවුරු විය.

සමාජ තත්ත්වය:මමිය තුළ තිබී හමුවූ “හොරස්ගේ ඇස” (Eye of Horus) ඇතුළු අතිශය දුර්ලභ ආරක්ෂක සුර (Amulets) 15ක් නිසා ඇය ඉතා ඉහළ ප්‍රභූ පන්තියකට අයත් බව පැහැදිලි වේ.

4. මරණයට හේතුව: අතීතයේ පිළිකා රෝගය

ඇයගේ හිස්කබල 3D ප්‍රතිනිර්මාණය කර බැලීමේදී, ඇයගේ නාසික කුහරය ආශ්‍රිතව අසාමාන්‍ය වෙනස්කම් හමු විය. වෛද්‍ය පර්යේෂකයන්ට අනුව ඇය නාසෝෆරින්ජියල් පිළිකා (Nasopharyngeal cancer) තත්ත්වයකින් පීඩා විඳ ඇති අතර, දරු ප්‍රසූතියට ආසන්නව සිටියදී ඇය මිය යන්නට ඇත්තේ එම රෝගී තත්ත්වය උත්සන්න වීමෙනි.

5. දරුවා ඉවත් නොකළේ ඇයි?

පුරාවිද්‍යාඥයන් පවසන්නේ, උපත නොලැබූ දරුවෙකුට මරණින් මතු ලෝකයට (Afterlife) පිවිසීමට නම් මවගේ කුස තුළම ආරක්ෂිතව සිටිය යුතු බව එකල මිනිසුන් ආගමික වශයෙන් විශ්වාස කරන්නට ඇති බවයි. මෙය මාතෘත්වය කෙරෙහි අතීත ඊජිප්තු වැසියන් දැක්වූ අසීමිත ගෞරවය විදහාපාන්නකි.

6 හොර-ජෙහුටි’ (Hor-Djehuty) මිනීපෙට්ටියේ අබිරහස

මෙම මමිය මුලින්ම ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නේ පිරිමි පූජකයෙකු ලෙසයි. ඊට හේතුව සොයා යන විට හෙළි වූයේ පුදුම කතාවකි.

19 වැනි සියවසේ සිටි සොහොන් හොරුන් (Tomb robbers), මමීවල වටිනාකම වැඩි කර විකිණීමට පුරුදුව සිටියහ.

බොහෝ විට ඔවුන් වඩාත් අලංකාර සහ හොඳින් සංරක්ෂණය වූ මිනීපෙට්ටියක් ඇතුළට වෙනත්මමියක් දමා විකුණා ඇත.

7 මේ නිසා මෙම කාන්තාවගේ සිරුර “හොර-ජෙහුටි” නම් පූජකයාගේ මිනීපෙට්ටිය තුළට දමා විකුණා ඇති බව පසුව හෙළි විය. මෙය පුරාවිද්‍යාඥයන් පවා වසර 100ක් මුලාවට පත් කළ කූට උපායකි.

Mysterious Lady’ ලෙස හැඳින්වීමට හේතුව

වසර 100කට වැඩි කාලයක් මෙම මමිය වෝර්සෝ කෞතුකාගාරයේ තිබුණේ “පිරිමි පූජකයෙකුගේ” මමියක් ලෙසයි.

එසේ වීමට හේතුව ඇයව තැන්පත් කර තිබූ මිනීපෙට්ටිය (Sarcophagus) පිරිමි අයෙකුට අයත් එකක් වීමයි. 19 වන සියවසේදී සොහොන් හොරුන් විසින් වටිනාකම වැඩි කිරීමට වෙනත් මිනීපෙට්ටියකට ඇයව දමන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ

8 වර්තමාන පර්යේෂණ තත්ත්වය

Warsaw Mummy Project හරහා පෝලන්ත විද්‍යාඥයන් තවමත් මේ පිළිබඳ පර්යේෂණ සිදු කරයි.

ඊජිප්තුවේ මෙතෙක් හමුවූ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත මමී අතරින් මෙවැනි තත්ත්වයක් වාර්තා වූ ප්‍රථම අවස්ථාව මෙයයි.

.

9 ඉතිහාසයට මෙයින් ලැබෙන පණිවිඩය

මෙම සොයාගැනීමෙන් පෙනී යන්නේ ඊජිප්තු මමීකරණ ශිල්පීන් ගැබිනි කාන්තාවන් සඳහා විශේෂිත වූ, අප තවමත් නොදන්නා රහසිගත චාරිත්‍ර ක්‍රමවේද අනුගමනය කර ඇති බවයි. මෙය මාතෘත්වය කෙරෙහි අතීත ලෝකයේ තිබූ ගෞරවනීය ආකල්පය විදහාපායි.

ඇය පැළඳ සිටි අගනා ආභරණ සහ ආරක්ෂිත පලිස් (Amulets)

සාමාන්‍ය මමියකට වඩා මෙම කාන්තාව ඉතා ඉහළ සමාජ මට්ටමක සිටි බව ඇය සමඟ තිබූ භාණ්ඩවලින් තහවුරු වේ.

ඇයගේ මමිය ඔතා තිබූ ලිනන් රෙදි ස්ථර අතරින් අතිශය දුර්ලභ ආරක්ෂක සුර (Amulets) 15ක් පමණ හමු විය.

මේවා අතර “හොරස්ගේ ඇස” (Eye of Horus) වැනි සංකේත තිබූ

හොර-ජෙහුටි’ (Hor-Djehuty) මිනීපෙට්ටියේ අබිරහස

මෙම මමිය මුලින්ම ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නේ පිරිමි පූජකයෙකු ලෙසයි. ඊට හේතුව සොයා යන විට හෙළි වූයේ පුදුම කතාවකි.

19 වැනි සියවසේ සිටි සොහොන් හොරුන් (Tomb robbers), මමීවල වටිනාකම වැඩි කර විකිණීමට පුරුදුව සිටියහ.

බොහෝ විට ඔවුන් වඩාත් අලංකාර සහ හොඳින් සංරක්ෂණය වූ මිනීපෙට්ටියක් ඇතුළට වෙනත්

හොර-ජෙහුටි’ (Hor-Djehuty) මිනීපෙට්ටියේ අබිරහස

මෙම මමිය මුලින්ම ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නේ පිරිමි පූජකයෙකු ලෙසයි. ඊට හේතුව සොයා යන විට හෙළි වූයේ පුදුම කතාවකි.

19 වැනි සියවසේ සිටි සොහොන් හොරුන් (Tomb robbers), මමීවල වටිනාකම වැඩි කර විකිණීමට පුරුදුව සිටියහ.

බොහෝ විට ඔවුන් වඩාත් අලංකාර සහ හොඳින් සංරක්ෂණය වූ මිනීපෙට්ටියක් ඇතුළට වෙනත්

වෙනත් මමියක් දමා විකුණා ඇත.

මේ නිසා මෙම කාන්තාවගේ සිරුර “හොර-ජෙහුටි” නම් පූජකයාගේ මිනීපෙට්ටිය තුළට දමා විකුණා ඇති බව පසුව හෙළි විය. මෙය පුරාවිද්‍යාඥයන් පවා වසර 100ක් මුලාවට පත් කළ කූට උපායකි.

9ඇයගේ අවසන් රෝගී තත්ත්වය

පර්යේෂකයන් විසින් ඇයගේ මුහුණේ ඇටකටු 3D ප්‍රතිනිර්මාණය (3D Reconstruction) කළ විට තවත් දෙයක් හමු විය.

ඇයගේ නාසය සහ උගුර සම්බන්ධ වන ප්‍රදේශයේ (Nasopharynx) ඇටකටු ක්ෂය වීමක් දක්නට ලැබුණි.

උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya ෆේස්බුක් පිටුව