ඇස් පෙනීම සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වුවත්, තම මව අත් නොහැරිය සිංහ දියණියන් දෙදෙනාගේ සංවේදී කතාව!

ජෝසි (Josie) නම් සිංහ ධේනුවගේ ජීවිතය, ඇයට ඇස් පෙනීම අහිමි වීමටත් පෙර සිටම අවදානමට ලක්ව තිබුණි. වනයේ ජීවත් වන බොහෝ සිංහයන් සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 14ක් හෝ 15ක් පමණ ජීවත් වන අතර, වනයේ ජීවිතය පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය දැඩි ශාරීරික වෙහෙස නිසා කාලයත් සමඟ ඔවුන්ගේ ශක්තිය හීන වේ.

එහෙත් ජෝසි ඒ සාමාන්‍ය ආයු කාලයද ඉක්මවා වසර ගණනාවක් ජීවත් වූවාය. ඇයට ඇස් පෙනීම සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වූ පසුවත් ජීවිතය රැකගැනීමට හැකි වූයේ වාසනාව හෝ ඇගේ තියුණු සහජ බුද්ධිය නිසා පමණක් නොවේ. ඒ සඳහා ඇගේ දියණියන් දෙදෙනා වූ ඩෝන් (Dawn) සහ ඩෆී (Duffy) විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ.

දකුණු අප්‍රිකාවේ ඇඩෝ අලි ජාතික වනෝද්‍යානයේ (Addo Elephant National Park) ජීවත් වූ ජෝසිගේ ඇස් පෙනීම ඇය මිය යාමට වසර පහකටත් පෙර සිට ක්‍රමයෙන් දුර්වල වීමට පටන් ගත්තේය. අවසානයේදී ඇයට සම්පූර්ණයෙන්ම පෙනීම අහිමි විය.

වනයේ ජීවත් වන සිංහයෙකුට එවැනි තත්ත්වයක් ඇතිවීම ජීවිතයට බරපතළ තර්ජනයකි. මන්ද, ගොදුරු සොයා ගැනීමටත්, දඩයම් කිරීමටත්, අනතුරු මඟහැරීමටත් ඔවුන්ට ශාරීරික ශක්තිය, නිවැරදි චලනයන් සහ පෙනීම අත්‍යවශ්‍ය වන බැවිනි. තමන්ට තවදුරටත් දඩයම් කිරීමට හෝ රංචුව සමඟ ගමන් කිරීමට නොහැකි වූ විට, එවැනි සතෙකු රංචුවෙන් හුදකලා වීමේ අවදානමක් පවතී.

එහෙත් ජෝසිගේ ජීවිතයේ සිදුවූයේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් දෙයකි.

ඇගේ දියණියන් දෙදෙනා වූ ඩෝන් සහ ඩෆී, මවගේ තත්ත්වය නරක අතට හැරෙද්දීත් ඇයව අත්හැර ගියේ නැත. මවගේ ඇස් පෙනීම ක්‍රමයෙන් අහිමි වී ගිය විට, ඔවුහු ඇයට උපකාර කිරීමට තම හැසිරීම් පවා වෙනස් කර ගත්හ.

ජෝසි නුහුරු භූමි ප්‍රදේශ හරහා ගමන් කරන විට ඔවුහු ඇය අසලින්ම සිටියහ. මඟෙහි තිබූ බාධක මඟහැරීමට ඇයට උපකාර කළහ. එසේම ඇය අනාරක්ෂිතව හෝ රංචුවෙන් වෙන්වී හුදකලා නොවන බවටද වගබලා ගත්හ.

දඩයම් කිරීමට කාලය පැමිණි විට, දියණියන් දෙදෙනා මව වෙනුවෙන් තවත් විශේෂ කාර්යයක් ඉටු කළහ.

ඔවුහු තමන්ම ගොදුරු සොයාගෙන දඩයම් කළහ. ඉන්පසු, මවට ශබ්දය ඔස්සේ ගොදුර සොයා ගැනීමට හැකි වන පරිදි හඬ නඟා ඇයව කැඳවූහ. එවිට ජෝසිට ඔවුන් සිටින ස්ථානය සොයාගෙන පැමිණ ආහාර ගැනීමට හැකි විය.

මෙය ඇගේ ආහාර අවශ්‍යතා සපුරාලමින් ඇයව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ඔවුන් අනුගමනය කළ විශ්වාසදායක ක්‍රමයක් බවට පත්විය.

ඇස් පෙනීම අහිමි වුවද, ජෝසි රංචුවට කිසිදු දායකත්වයක් නොදක්වන සතෙකු බවට පත් නොවූවාය. ඇය තම තියුණු ශ්‍රවණ හැකියාව සහ ගඳ සුවඳ හඳුනාගැනීමේ හැකියාව භාවිත කරමින් දඩයම් කටයුතුවලටද සහභාගි වූවාය.

ඝන පඳුරු අතර සැඟවී සිටින ගොදුරු එළියට පැමිණීමට සැලැස්වීම සඳහා ඇය දායක වූවාය. ඒ අනුව, ඇය හුදෙක් අන් අයගේ උපකාරයෙන් ජීවත් වූ සිංහ ධේනුවක් නොව, තමන්ට හැකි අයුරින් රංචුවේ කටයුතුවලට දායක වූ සාමාජිකාවක් වූවාය.

පෙනීම නොමැතිව ගමන් කිරීම නිසා ඇගේ චලනයන් ඇතැම් විට අනපේක්ෂිත හා අක්‍රමවත් ස්වභාවයක් ගත්තේය. එවැනි චලනයන් ඇතැම් අවස්ථාවල ගොදුර ව්‍යාකූල කිරීමටද හේතු වූ අතර, එය දඩයම් කිරීමේදී රංචුවට වාසියක් වූ අවස්ථාද තිබිණි.

අවසානයේදී ජෝසි අවුරුදු 18ක් ජීවත් වීමට සමත් වූවාය. එය වනයේ ජීවත් වන සිංහයෙකුගේ සාමාන්‍ය ආයු කාලයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කාලයකි. සම්පූර්ණයෙන්ම සහ ස්ථිරවම ඇස් පෙනීම අහිමි වූ සිංහ ධේනුවකට එවැනි ආයු කාලයක් ලබාගැනීම විශේෂ සිදුවීමකි.

2025 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ඇයගේ වයසත් සමඟ ඇති වූ සංකූලතා හේතුවෙන් ඇයට තවදුරටත් දුක් විඳීමට ඉඩ නොදී මානුෂීය ලෙස ජීවිතය අවසන් කිරීමට තීරණය කෙරිණි. එය ඇගේ ඇස් පෙනීම අහිමි වීම නිසාම සිදු වූවක් නොව, මහලු වියත් සමඟ ඇති වූ සංකූලතා හේතුවෙන් ගත් තීරණයක් බව සඳහන් වේ.

වසර ගණනාවක් මෙම සිංහ රංචුව නිරීක්ෂණය කළ වනෝද්‍යාන නිලධාරීන් සහ පර්යේෂකයන්, ජෝසිගේ කතාව සතුන් අතර දක්නට ලැබෙන බැඳීම පිළිබඳ සුවිශේෂී නිදසුනක් ලෙස විස්තර කළහ.

වනයේ ජීවිතය රැකගැනීමට බොහෝ විට ශක්තිය සහ ස්වයංපෝෂිතභාවය අවශ්‍ය වුවද, ජෝසිගේ දියණියන් දෙදෙනා තෝරාගත්තේ වෙනස් මඟකි. ඔවුහු තම මවට උපකාර කළේ රංචුවේ පැවැත්මට ඇය අත්‍යවශ්‍ය වූ නිසාම නොව, ඇය තමන්ගේ මව වූ නිසාය.

වසර පහක් පුරා, දුර්වලතාවයට හෝ අසරණභාවයට එතරම් ඉඩක් නොදෙන කටුක වනයේදී, මේ සිංහ දියණියන් දෙදෙනා ශක්තියේ සැබෑ අරුත අපට කියා දුන්හ.

ජීවිතය යනු තනිවම සටන් කර ජයගැනීම පමණක් නොවේ. ඇතැම් විට, අප අසරණ වූ මොහොතක අප අත් නොහැර අප සමඟ රැඳී සිටින කෙනෙකු සිටීමම ජීවිතයත් මරණයත් අතර වෙනස විය හැකිය.

මවකට ඇති ආදරය, වනයේ කටුක නීති පවා අභිබවා යා හැකි බව ජෝසිගේ කතාව අපට සිහිපත් කරයි.

අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya