අපේ මන්දාකිණියත් වෙනත් මන්දාකිණි “ගිල දමමින්” වර්ධනය වී තිබෙනවා

අපි රාත්‍රී අහසේ දකින ක්ෂීරපථය (Milky Way) නිශ්චල, සදාකාලිකව එකම ආකාරයෙන් පැවති මන්දාකිණියක් නොවෙයි. වසර බිලියන ගණනක් පුරා එය කුඩා මන්දාකිණි තම දැවැන්ත ගුරුත්වාකර්ෂණයට හසු කරගෙන, ඒවායේ තාරකා තමන් තුළට එක් කරගනිමින් වර්ධනය වී තිබෙනවා.

මන්දාකිණියක් “ගිල දමන්නේ” කොහොමද?

කුඩා මන්දාකිණියක් ක්ෂීරපථයට ඉතා ආසන්න වූ විට, එහි ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය එම මන්දාකිණියේ ව්‍යුහය ක්‍රමයෙන් බිඳ දමනවා. එහි තාරකා විසිරී ගොස් ක්ෂීරපථය වටා විශාල තාරකා ධාරා ලෙස පැතිර යනවා.

විද්‍යාඥයන්ට මේ “පැරණි මන්දාකිණිවල නටබුන්” හඳුනාගත හැක්කේ ඒ තාරකා අනෙකුත් ක්ෂීරපථ තාරකාවලට වඩා වෙනස් ආකාරයකින් චලනය වන නිසයි.

වසර බිලියන 10කට පෙර සිදුවූ දැවැන්ත සිදුවීමක්

Gaia-Enceladus ලෙස හඳුන්වන පැරණි මන්දාකිණියක් මීට වසර බිලියන 10කට පමණ පෙර තරුණ ක්ෂීරපථය සමඟ ගැටී තිබෙන බවට සාක්ෂි තිබෙනවා.

එම ගැටීමෙන් පසු එම කුඩා මන්දාකිණිය ක්ෂීරපථයේ ගුරුත්වාකර්ෂණයට හසු වී විසිර ගියා. එහි තාරකා විශාල සංඛ්‍යාවක් අදටත් ක්ෂීරපථය තුළ පවතිනවා.

මේ ක්‍රියාවලිය තවමත් සිදුවෙනවා!

මෙය පුරාණ ඉතිහාසයක් පමණක් නොවෙයි.

Sagittarius Dwarf Galaxy නම් කුඩා මන්දාකිණිය දැනටත් ක්ෂීරපථයේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයට හසු වී ක්‍රමයෙන් විසිරෙමින් පවතිනවා. එහි තාරකා අභ්‍යවකාශය හරහා දිගු තාරකා ධාරාවක් ලෙස ඉතිරි වෙමින් තිබෙනවා.

ඉදිරියේදී තවත් දැවැන්ත ගැටීමක්

ක්ෂීරපථයේ ගමන මෙතැනින් නතර වෙන්නේ නැහැ.

අපේ අසල්වැසි ඇන්ඩ්‍රොමීඩා (Andromeda) මන්දාකිණිය සමඟ ක්ෂීරපථයේ අනාගත අන්තර්ක්‍රියාවක් සිදුවීමට නියමිතයි. එය වසර බිලියන ගණනක් පුරා සිදුවන දැවැන්ත විශ්වීය ක්‍රියාවලියක් වනු ඇත.

ඊළඟ වතාවේ රාත්‍රී අහස දෙස බලන විට…

ඔබ දකින සෑම තාරකාවක්ම ක්ෂීරපථයේ මුල්ම සාමාජිකයෙකු නොවෙන්න පුළුවන්.

සමහර තාරකා වෙනත් මන්දාකිණිවලින් පැමිණි, වසර බිලියන ගණනක් පැරණි විශ්වීය ගමනක නටබුන් විය හැකියි.

ඒ නිසා රාත්‍රී අහස දෙස බලන විට, ඔබ දකින්නේ තාරකා පමණක් නොවෙයි—ක්ෂීරපථයේ දැවැන්ත ඉතිහාසයත් ඔබ ඉදිරියේ දිස්වනවා.

ඔබ රාත්‍රී අහස දෙස බලන ආකාරය මේ කතාවෙන් වෙනස් වුණාද?

විද්‍යාත්මක හා තාරකා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ තොරතුරු ඇසුරින්.”

උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya