ඇන්ටිකිතෙරා යාන්ත්‍රණය: වසර 2000ක් පැරණි ලොව ප්‍රථම යාන්ත්‍රික පරිගණකයේ අභිරහස!

නූතන පරිගණක සහ ස්මාර්ට්ෆෝන් බිහිවීමට සියවස් ගණනාවකට පෙර, අතීත මිනිසුන් සතුව ග්‍රහලෝකවල ගමනාගමනය සහ තාරකා විද්‍යාත්මක සංසිද්ධීන් තත්පරයටම ගණනය කළ හැකි “පරිගණකයක්” තිබූ බව ඔබ දන්නවාද?

ලයිව් සයන්ස් (Live Science) සහ නවතම එක්ස්-රේ (X-ray) පර්යේෂණ වාර්තා ඇසුරින් සොයාගත්, මිනිස් ඉතිහාසය උඩුයටිකුරු කළ ඒ විස්මිත උපකරණයේ රහස් මෙන්න

මුහුදු පතුලෙන් හමුවූ රහස:

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1901 දී ග්‍රීසියට අයත් ඇන්ටිකිතෙරා (Antikythera) දූපත අසල මුහුදේ ගිලී තිබූ පැරණි රෝම නැවක සුන්බුන් අතරින් අමුතුම ආකාරයේ ලෝකඩ කැබැල්ලක් හමුවිය. මුලින්ම මෙය සාමාන්‍ය ගලක් කියා සිතුවත්, පසුව විද්‍යාඥයන් විසින් එය පරීක්ෂා කිරීමේදී හෙළිවුණේ එය අතිශය සියුම් ලෙස එකිනෙකට බද්ධ කළ ලෝකඩ ගියර් (Bronze gears) 30කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වූ අතිසංකීර්ණ උපකරණයක් බවයි!

ලොව පළමු ඇනලොග් පරිගණකය (Analog Computer):

මෙම උපකරණය වසර 2000කට වඩා පැරණි, එනම් ක්‍රිස්තු පූර්ව 85 ත් 150 ත් අතර කාලයකදී පැරණි ග්‍රීකයන් විසින් නිපදවන ලද්දකි. විද්‍යාඥයන් පවසන පරිදි මෙය මිනිසා විසින් නිපදවන ලද ලොව පළමු යාන්ත්‍රික පරිගණකයයි. මෙවැනි සංකීර්ණ ගියර් පද්ධතියක් සහිත උපකරණයක් නැවත ලෝකයේ බිහිවන්නේ මෙයින් වසර 1500කට පමණ පසුව, එනම් 14 වැනි සියවසේ යාන්ත්‍රික ඔරලෝසු නිපදවීමත් සමඟය!

මේ “පරිගණකයෙන්” කළ හැකි වූ විස්මිත දේ:

මෙම යන්ත්‍රයේ තිබූ අත්හසුරුව (Crank) කරකවන විට, එහි ඇති ගියර් පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වී ඉදිරි අනාගතයේ සිදුවන ඕනෑම දිනයක තාරකා විද්‍යාත්මක පිහිටීම් නිවැරදිවම පෙන්වීමට සමත් විය:

1සූර්යයා, චන්ද්‍රයා සහ එකල ඔවුන් දැන සිටි ග්‍රහලෝක 5ක (මර්කරි, වීනස්, මාස්, ජුපිටර්, සැටර්න්) ගමන් මඟ සහ පිහිටීම නිවැරදිව පෙන්වීම.

2සූර්ය ග්‍රහණ සහ චන්ද්‍ර ග්‍රහණ සිදුවන දින වකවානු, ඒවා සිදුවන වේලාව සහ ග්‍රහණයේ වර්ණය පවා කලින්ම පුරෝකථනය කිරීම.

3පුරාණ ග්‍රීසියේ පැවැත්වුණු සුප්‍රසිද්ධ “ඔලිම්පික් උළෙල” (Olympic Games) හරියටම වසර 4කට වරක් පැවැත්විය යුතු නිවැරදිම දින වකවානු ගණනය කිරීම.

2022 නවතම පර්යේෂණවලින් හෙළිවූ දේ:

නූතන විද්‍යාඥයන් ත්‍රිමාණ එක්ස්-රේ (3D X-ray tomography)තාක්ෂණය භාවිත කරමින් මෙම උපකරණයේ තිබූ දිරාපත් වූ කොටස් නැවත ප්‍රතිනිර්මාණය කළහ. එහිදී හෙළිවුණේ එහි බාහිර ආවරණයේ කුඩා ග්‍රීක අකුරුවලින් ලියන ලද පරිශීලක අත්පොතක් (User Manual) පවා කොටා තිබූ බවයි! එමඟින් පැරණි ග්‍රීකයන් සතු වූ විශ්මයජනක ගණිතමය සහ තාරකා විද්‍යාත්මක ප්‍රඥාව මැනවින් පැහැදිලි වේ.

තාක්ෂණය උපරිමයටම තිබූ බව කියන නූතන ලෝකයටත් වඩා, වසර 2000කට පෙර ජීවත් වූ මිනිසුන් සතුව තිබූ මෙවැනි අද්විතීය නිර්මාණ දැකීමෙන් මුළු මහත් විද්‍යා ලෝකයම අදටත් මවිතයට පත් වෙයි.

(Live Science සහ Nature පර්යේෂණ වාර්තා ඇසුරිනි)

වසර 2000කට පෙර මෙවැනි පරිගණක තාක්ෂණයක් මිනිසුන් සතු වීම ගැන ඔයාලට මොකද හිතෙන්නේ? පහළින් Comment කරන්න!

උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya