in

වසර දහස් ගණනකට පෙර අතීත මිනිසා ලෝකය වර්ණවත් කළ ‘ඔකර්’ රහස

​”වර්ණ යනු හුදෙක් දෘශ්‍ය අලංකාරයක් පමණක් නොව, මිනිස් නාගරිකත්වයේ සහ මානව හැඟීම්වල පූජනීය භාෂාවයි.”

අද අප ජීවත්වන නවීන ලෝකයේ වර්ණ සාදා ගැනීම ඉතා පහසු ය. නමුත් අන්තර්ජාලය, රසායනික සායම් හෝ තීන්ත වර්ග නොතිබූ, අතීත ශිලා යුගයේ මිනිසුන් තමන්ගේ ලෝකය වර්ණවත් කරගත්තේ කෙසේදැයි ඔබ කවදා හෝ සිතා තිබේද?

​යුරෝපයේ, අප්‍රිකාවේ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ ගැඹුරු ගුහා තුළ වසර දහස් ගණනක් පැරණි සිත්ගන්නාසුලු ගුහා සිතුවම් අදටත් විනාශ නොවී පවතින්නේ කෙසේද? ඒ අන් කිසිවක් නිසා නොව, අතීත මානවයා විසින් සොයාගන්නා ලද ස්වාභාවික ආශ්චර්යයක් වූ ‘ඔකර්’ (Ochre) නමැති පස් වර්ගය නිසාවෙනි.

🎨 මොකක්ද මේ ‘ඔකර්’ කියන්නේ?

​’ඔකර්’ යනු මැටි, වැලි සහ යකඩ ඔක්සයිඩ් (Iron Oxide) මුසු වූ ස්වාභාවික පස් වර්ගයකි. පෘථිවි ගර්භයෙන් හමු වූ මෙම අපූර්ව මැටිය, විශේෂයෙන් රතු, කහ සහ දුඹුරු යන මූලික වර්ණ ත්‍රිත්වයෙන් සොයාගැනීමට හැකි විය.

යකඩ ඔක්සයිඩ් ප්‍රමාණය වැඩි වන විට රතු පැහැයත්, හයිඩ්‍රේටඩ් අයන් ඔක්සයිඩ් (Goethite) වැඩි වන විට කහ පැහැයත් ලැබිණි. ගින්නෙන් රත් කිරීමෙන් කහ ඔකර්, වඩාත් තද රතු පැහැයට හරවා ගැනීමට තරම් අතීත මානවයා බුද්ධිමත් විය.

🏛️ අතීත මිනිසා ඔකර් භාවිතා කළ අයුරු

​ඔකර් යනු හුදෙක් සිතුවම් ඇඳීමට යොදාගත් තීන්තයක් පමණක් නොවේ. එය ඔවුන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතය, සංස්කෘතිය සහ ආධ්‍යාත්මය හා බද්ධ වී පැවතිණි.

▪️1. ගුහා සිතුවම් (Cave Paintings):

අතීත මිනිසා තමන් දසුන් කළ දැවැන්ත මී හරකුන්, අලි ඇතුන් සහ තමන්ගේ අත් සලකුණු (Hand stencils) ගුහා බිත්ති මත සටහන් කළේ ඔකර් කුඩු කර, සත්ව තෙල් හෝ ජලය සමඟ මිශ්‍ර කිරීමෙනි.

▪️​2. ශරීර අලංකරණය (Body Decoration):

ගෝත්‍රික අනන්‍යතාව දැක්වීමට, සටන් බිමට යාමේදී මුහුණ අලංකාර කිරීමට මෙන්ම, කටුක කාලගුණයෙන් සහ කෘමීන්ගෙන් සම ආරක්ෂා කරගැනීමට ඔකර් ආලේපනයක් ලෙස භාවිතා කළහ.

▪️​3. ආගමික චාරිත්‍ර සහ ආදාහන කර්ම (Rituals & Burials):

මියගිය තැනැත්තාගේ දේහය මත සහ සොහොන් ගැබ තුළ රතු ඔකර් කුඩු විසුරුවා හැරීම විශේෂ චාරිත්‍රයක් විය. රතු පැහැය යනු “ලේ” සහ “ජීවිතය” නිරූපණය කළ සංකේතයක් වූ අතර,මරණයෙන් පසු නැවත ඉපදීමක් පිළිබඳ ඔවුන් තුළ වූ විශ්වාසය මෙයින් පැහැදිලි වේ.

🔍 ඓතිහාසික හා විද්‍යාත්මක වැදගත්කම

​ප්‍රාග් ඓතිහාසික පුරාවිද්‍යාවට අනුව, මීට වසර 250,000 කටත් පෙර මානවයන් ඔකර් භාවිත කර ඇති බවට සාක්ෂි හමු වේ. අප්‍රිකාවේ ‘බ්ලොම්බොස්’ (Blombos) ගුහාවෙන් හමු වූ ඔකර් කැබලි සහ ඒවා අඹරන ලද මෙවලම් පෙන්නුම් කරන්නේ, මානවයා සංකේතාත්මකව සිතීමට (Symbolic thinking) සහ කලාත්මකව ප්‍රකාශ වීමට පටන් ගත් මුල්ම පියවර මෙය බවයි.

💭 අවසන් අදහස

​අප අද දකින වර්ණවත් ලෝකයේ මුල්ම පරිච්ඡේදය ලියැවුණේ මහ පොළොවේ පස් අංශු අතරිනි. ඔකර් යනු හුදෙක් වර්ණකයක් පමණක් නොව, මානව පරිණාමයේ, හැඟීම්වල සහ ආධ්‍යාත්මික විශ්වාසයන්ගේ පූජනීය ස සලකුණකි.

✍️පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සහ සාක්ෂි ඇසුරින්

උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya

What do you think?

Written by Mic

ඇගේ මව නියැන්ඩර්තාල්වරියක්. පියා ඩෙනිසෝවානු මිනිසෙක්. ඇය ජීවත් වූයේ වසර 90,000කට පමණ පෙරයි!

1920 අවුරුද්දේ නැමීබියාවේ,