මාරි විල්කොක්ස්ගේ ජීවිත කතාවට නිවැරදි සිංහල පරිවර්තනය මෙන්න

වචනවලින් පමණක් නොව, කැපවීමෙන්ද භාෂාවක් රැකගත් කාන්තාවක්
1933දී ඇමරිකාවේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ ටියුලේරි ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූ මාරි විල්කොක්ස්, තම ගෝත්‍රයට අයත් ජනතාව සැන් ජොකින් නිම්නයේදී භාවිත කළ යොකුට්ස් භාෂා පවුලේ වුක්චුම්නි (Wukchumni) උපභාෂාව අසා හැදී වැඩුණා. කුඩා කාලයේදී ඇය එම භාෂාව එතරම් භාවිත කළේ නැහැ. නමුත් වැඩිහිටි වියට පත්වන විට, එම භාෂාව චතුර ලෙස කතා කළ හැකි එකම පුද්ගලයා බවට ඇය පත්ව සිටියා.
තමන් සමඟම එම භාෂාව මිය යාමට ඉඩ දීමට ඇය කැමති වුණේ නැහැ.
මාරි විල්කොක්ස් එම භාෂාව සඳහා ශබ්දකෝෂයක් සකස් කිරීමට පටන් ගත්තේ වයස අවුරුදු 80 ඉක්මවූ පසුවයි. ඒ වන විට ඇය කිසි දිනක පරිගණකයක් භාවිත කර තිබුණේ නැහැ. නමුත් ඇය ටිකෙන් ටික පරිගණකය භාවිත කිරීමට ඉගෙන ගත්තා. ඇඟිලි දෙකකින් යතුරු ලියනය කරමින් ඇය තම කාර්යය ඉදිරියට ගෙන ගියා.
2014දී ප්‍රදර්ශනය වූ වාර්තාමය චිත්‍රපටයකදී ඇය තමන් ගැන මෙසේ පවසා තිබුණා.
“මම එක වචනය බැගින් හෙමින් ටයිප් කරන කෙනෙක්. මම හරිම හෙමින් වැඩ කළේ. ටක්… ටක්… ටක්…”
එම ශබ්දකෝෂය සකස් කිරීමට ඇය වසර හතක් කැප කළා. මුලින් වචන ටයිප් කළ ඇය, පසුව කතාන්දර සහ ඒවායේ අර්ථයන් ද සටහන් කළා. වචන උච්චාරණය කරන ආකාරය පවා පටිගත කළා. ඉංග්‍රීසි පරිවර්තන සකස් කිරීමට ඇගේ දියණිය වන ජෙනිෆර් මැලෝන් ද ඇයට සහාය වුණා.
වුක්චුම්නි ගෝත්‍රය ඇමරිකානු ෆෙඩරල් රජය විසින් නිල වශයෙන් පිළිගත් ගෝත්‍රයක් නොවීම නිසා, වෙනත් ගෝත්‍රවලට ලැබෙන සංස්කෘතික උරුමයන් සුරැකීමේ සම්පත් ඔවුන්ට ලැබුණේ නැහැ.
ඒ සඳහා අරමුදල් තිබුණේ නැහැ. භාෂා විශේෂඥයන්ගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් සිටියේ නැහැ. ආයතනික සහායක් ද ලැබුණේ නැහැ.
සිටියේ වයස්ගත කාන්තාවක් සහ එක් පරිගණකයක් පමණයි.
2014 වන විට වුක්චුම්නි ගෝත්‍රයේ සාමාජිකයන් 200කටත් අඩු පිරිසක් ඉතිරිව සිටි බව සඳහන් වෙනවා. ඒ කාලයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ස්වදේශික ඇමරිකානු භාෂා 130කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් වඳවීමේ තර්ජනයට මුහුණ දී තිබුණා.
නමුත් මාරි තම කාර්යය අත්හැරියේ නැහැ.
අවසානයේදී ඇය ශබ්දකෝෂය සම්පූර්ණ කළා. 2019දී එය සඳහා ප්‍රකාශන හිමිකම ද ලබා ගත්තා. එහෙත් ඇගේ පවුලේ සාමාජිකයන් තවමත් එය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට සුදුසු ප්‍රකාශකයකු සොයමින් සිටිනවා.
2021දී වයස අවුරුදු 87දී මාරි විල්කොක්ස් මෙලොවින් සමුගැනීමට පෙර, ඉතා සුළු පිරිසකට පමණක් කළ හැකි අතිවිශාල කාර්යයක් ඉටු කර තිබුණා.
ඇය තම භාෂාව ඊළඟ පරම්පරාවට උරුම කර දී තිබුණා. ❤️
දැන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් තිදෙනකුට එම භාෂාව චතුර ලෙස කතා කළ හැකි බව සඳහන් වෙනවා. ඒ අතර ඇගේ දියණිය ද සිටිනවා.
ඇගේ මී මී මුනුපුරා වන ඔලිවර්ව ද වුක්චුම්නි භාෂාව කතා කරන දරුවකු ලෙස හැදී වැඩීමට සලස්වමින් සිටිනවා.
ඔහු එම භාෂාව චතුර ලෙස කතා කිරීමට සමත් වුවහොත්, පරම්පරා හතරකට පසුව එම භාෂාව තම මව් භාෂාව ලෙස ඉගෙන ගන්නා පළමු පුද්ගලයා ඔහු වනු ඇති.
එක් කාන්තාවක්, එක් පරිගණකයක් සහ නොසැලෙන අධිෂ්ඨානයක්… වඳවී යාමට ආසන්න වූ භාෂාවකට නැවතත් අනාගතයක් ලබා දුන්නා.

අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya