අභ්‍යවකාශයේ සිට පෙනෙන පෘථිවියේ විශාලතම ජීවී අරුමය

මහා බාධක පරය (The Great Barrier Reef)

ඔයාලා දන්නවද ලෝකයේ විශාලතම ජීවී ව්‍යුහය මොකක්ද කියලා? ඒක ගොඩබිම නෙවෙයි, මහා සාගරේ යට සැඟවිලා තියෙන “මහා බාධක පරය” (The Great Barrier Reef)! මේක කොච්චර ලොකුද කියනවා නම්, අභ්‍යවකාශයේ ඉඳන් පවා පේනවා!

1. ප්‍රමාණය සහ පිහිටීම

ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්ත වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි මේ අසිරිමත් නිර්මාණය කිලෝමීටර් 2,300කට වඩා දිගයි. ඒ කියන්නේ අපේ ශ්‍රී ලංකාව වගේ රටවල් 8ක් විතර එක පෙළට තියන්න පුළුවන් තරම් විශාලයි. මේක තනි කොරල් පරයක් නෙවෙයි, කුඩා කොරල් පර 2,900ක සහ දූපත් 900ක එකතුවක්.

මේක හැදිලා තියෙන්නේ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ (Coral Polyps) ඇටසැකිලි එකතු වෙලා කියන එක පුදුම සහගතයි නේද?

2. වතුර යට තියෙන “ආශ්චර්යමත් ලෝකය”!

මේ පරය කියන්නේ දහස් ගණනක් මුහුදු ජීවීන්ට “නිවහන”.

• මාළු වර්ග 1,500කට වඩා වැඩියි. (නීමෝ වගේ මාළුත් මේකේ ඉන්නවා!)

• කොරල් වර්ග 400කට වඩා වැඩියි. ඒ හැම එකක්ම පාට පාටයි!

• මුහුදු කැස්බෑ වර්ග 6ක්, ඩොල්ෆින්, මෝරුන්, දැවැන්ත තල්මසුන් පවා මේ අවට සැරිසරනවා.

• මේක ඇතුළේ ජීවත් වෙන “මුහුදු ගවයා” (Dugong) වගේ දුර්ලභ සත්තුත් ඉන්නවා.

3. මේක අපිට කොච්චර වටිනවද?

මහා බාධක පරය කියන්නේ නිකම්ම ලස්සන තැනක් විතරක් නෙවෙයි. මුහුදු ජීවීන් බෝ කරන තෝතැන්නක් විදියට මුළු මුහුදු පරිසර පද්ධතියටම මේක හරිම වැදගත්. ඒ වගේම ඕස්ට්‍රේලියාවට සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කරලා, ලොකු ආදායමක් ගෙනත් දෙන “ස්වභාවික නිධානයක්”.

4. සැඟවුණු අභිරහස් (The Mysteries)

මේ තරම් විශාල ව්‍යුහයක් හැදුණේ කොහොමද කියන එක විද්‍යාඥයින්ටත් අභිරහසක්! ඒ වගේම මේ සුන්දරත්වය යට බියකරු වගේම අද්භූත රහස් රැසක් සැඟවිලා තියෙනවා

• “නිල් කුහර” (The Blue Holes): පරය ඇතුළත තැනින් තැන අඩි සිය ගණනක් ගැඹුරු කළු පැහැති විශාල වළවල් තියෙනවා. මේවා පතුලේ තියෙන්නේ මොනවාද කියලා තාමත් විද්‍යාඥයින් පර්යේෂණ කරනවා.

• නැව් සොහොන් බිම: මේ පරය අවට ප්‍රදේශයේ අතීතයේ සිට අද දක්වා නැව් 1,600කට වඩා විනාශ වෙලා තියෙනවා. මේ ගිලුණු නැව් බොහොමයක් කොරල්වලින් වැහිලා අද්භූත පෙනුමක් අරගෙන තියෙනවා.

• රහස් සන්නිවේදනය: දහස් ගණන් සැතපුම් විහිදුණු මේ කොරල් පද්ධතිය, හරියට එකම ජීවියෙක් වගේ එකවරම බෝවීම (Mass Spawning) සිදුකරන්නේ කොහොමද කියන එක අදටත් විසඳාගත නොහැකි ප්‍රහේලිකාවක්.

5. මාරාන්තික තර්ජන!

අද මේ ලෝක ආශ්චර්යය තියෙන්නේ ලොකු අන්තරායක. දේශගුණික විපර්යාස නිසා මුහුදු ජලයේ උෂ්ණත්වය වැඩි වෙලා, කොරල් මිය යනවා. මේකට කියන්නේ “කොරල් විරංජනය” (Coral Bleaching) කියලා. අපි මේක රැකගත්තේ නැත්නම්, මේ වගේ ලෝක ආශ්චර්යයක් අපේ අනාගත පරපුරට දකින්න ලැබෙන්නේ නැති වෙයි.

ඔබ දන්නවාද? මේ මහා බාධක පරය අවුරුදු මිලියන 25කට වඩා පරණයි!

උපුටා ගැනීම : Unknown diary ෆේස්බුක් පිටුව