චීන ටෙරාකොටා හමුදාවටත් වඩා පැරණි: සයිප්‍රසයේ “ඇජියා ඉරිනි” මැටි හමුදාවේ අබිරහස

ලොව සුප්‍රකට චීනයේ ටෙරාකොටා හමුදාව ගැන ඔබ අසා තිබුණත්, ඊටත් වඩා වසර 300ක් පැරණි, එවැනිම තවත් මැටි ප්‍රතිමා සමූහයක් සයිප්‍රසයෙන් හමුවී ඇති බව ඔබ දැන සිටියාද?

සොයාගැනීමේ ඉතිහාසය

වර්ෂ 1929 දී එයිනාර් ග්ජර්ස්ටැඩ් (Einar Gjerstad) ප්‍රමුඛ ස්වීඩන්-සයිප්‍රස් ගවේෂණ කණ්ඩායමක් විසින් සයිප්‍රසයේ **ඇජියා ඉරිනි (Ayia Irini)** ප්‍රදේශයේදී මෙම සුවිශේෂී පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂිය අනාවරණය කරගන්නා ලදී.

මැටි රූප 2,000ක බලඇණිය

මෙම සොයාගැනීමට විවිධ ප්‍රමාණයේ මැටි රූප (Terracotta figures) 2,000ක් පමණ ඇතුළත් වේ. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ:

විවිධත්වය:ජීවමාන ප්‍රමාණයේ මිනිස් ප්‍රතිමා, සන්නාහ සන්නද්ධ රූප, අශ්වයන් හතර දෙනෙකු බැඳි රථ සහ ගව රූප මෙහි අන්තර්ගතයි.

ආගමික අරමුණ:චීන ටෙරාකොටා හමුදාව මියගිය අධිරාජ්‍යයෙකු ආරක්ෂා කිරීමට නිර්මාණය කළත්, සයිප්‍රස් රූප නිර්මාණය කර ඇත්තේ දෙවියන්ගෙන් ආරක්ෂාව පතා කරන ලද “පූජාවක්” (Votive offering)වශයෙනි.

නිරායුධ සෙබළුන්:මෙහි සිටින සමහර රූප යුද ඇඳුමින් සැරසී සිටියද, ඔවුන් සතුව කිසිදු ආයුධයක් දක්නට නොලැබීම විශේෂත්වයකි. ඔවුන් නිරූපණය කරන්නේ යුද්ධයට යන සෙබළුන් නොව, දෙවියන් ඉදිරියේ යාච්ඤා කරන බැතිමතුන්ය.

කාල නිර්ණය සහ වටිනාකම

පුරාවිද්‍යාඥයන් පවසන පරිදි මෙම නිර්මාණ **ක්‍රි.පූ. 7 වන සහ 6 වන සියවස්** අතර කාලයට (මීට වසර 2600කට පෙර) අයත් වේ.

වැදගත් කරුණ:මෙය චීනයේ ටෙරාකොටා හමුදාව නිර්මාණය කිරීමටත් වසර 300කට පමණ පෙර කරන ලද අතිශය දියුණු නිර්මාණයකි.

අද මෙම නිර්මාණ දැකගත හැක්කේ කොහේද?

මෙම ඓතිහාසික වස්තූන් අද ලෝකයේ ප්‍රධාන කෞතුකාගාර දෙකක ප්‍රදර්ශනය කෙරේ:

1. ස්වීඩනය:ස්ටොක්හෝම් හි මෙඩෙල්හව්ස්මුසීට් (Medelhavsmuseet)කෞතුකාගාරයේ ප්‍රතිමා 1,500ක් පමණ ඇත.

2. සයිප්‍රසය:නිකොසියා හි පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේඉතිරි ප්‍රතිමා 500ක් පමණ තැන්පත් කර ඇත.

ඉහත පින්තූරයේ අංක කර ඇති කොටස් පිළිබඳ විස්තරය සිංහලෙන් පහත දැක්වේ:

ඇජියා ඉරිනි මැටි රූප එකතුවේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ

1 සහ 2. මැටි ගව රූප (Terracotta Bulls): මේවා දෙවියන් උදෙසා කරන ලද සත්ව පූජාවන් හෝ ශක්තියේ සංකේත ලෙස සැලකේ. පැරණි සයිප්‍රස් ඇදහිලිවල ගවයා යනු ඉතා බලවත් ආගමික සංකේතයකි.

3. යාච්ඤා කරන රූප (Praying Figures): යුද්ධයට සූදානම් වන සෙබළුන් මෙන් නොව, මෙම රූප නිරූපණය කරන්නේ වන්දනාමාන කරන හෝ යාච්ඤා කරන ඉරියව්වකි. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ මෙම ස්ථානය ආගමික පූජනීය ස්ථානයක් (Sanctuary) බවයි.

4. ආයුධ රහිත සෙබළුන් සහ පූජකයන්:මෙහි සිටින බොහෝ රූප සන්නාහ සහ හිස්වැසුම් පැළඳ සිටියද, ඔවුන් සතුව කිසිදු ආයුධයක් නොමැත. චීන ටෙරාකොටා හමුදාව මෙන් නොව, මොවුන්ගේ අරමුණ යුධමය ශක්තිය පෙන්වීම නොව දෙවියන්ගෙන් ආශිර්වාදය ලබා ගැනීමයි.

5. පුරාවිද්‍යාඥයන්:පින්තූරයේ දැක්වෙන්නේ 1929 දී ස්වීඩන්-සයිප්‍රස් ගවේෂණ කණ්ඩායම මෙම වස්තූන් සොයාගත් අවස්ථාවයි. රූප 2,000කට අධික ප්‍රමාණයක් අර්ධ වෘත්තාකාරව පූජාසනයක් වටා තැන්පත් කර තිබියදී ඔවුන්ට හමුවිය.

මූලාශ්‍ර සහ පදනම (Based on):

* **ඓතිහාසික ගවේෂණය:** 1929 වසරේදී **එයිනාර් ග්ජර්ස්ටැඩ් (Einar Gjerstad)** විසින් මෙහෙයවන ලද “Swedish Cyprus Expedition” මගින් සයිප්‍රසයේ **ඇජියා ඉරිනි (Ayia Irini)** පූජනීය ස්ථානයේ සිදුකළ කැණීම්.

* **ප්‍රතිමා එකතුව:** එහිදී හමුවූ මැටි රූප 2,000කට අධික ප්‍රමාණය, ඒවායේ විවිධත්වය (මිනිස් රූප, රථ, සතුන්) සහ ඒවා පූජාසනයක් වටා තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය.

* **කාල නිර්ණය:** මෙම නිර්මාණ ක්‍රි.පූ. 7 වන සහ 6 වන සියවස් වලට (Archaic period) අයත් බවට තහවුරු කර ඇති විද්‍යාත්මක දත්ත.

* **කෞතුකාගාර දත්ත:** දැනට මෙම වස්තූන් ප්‍රදර්ශනය කර ඇති ස්වීඩනයේ **මෙඩෙල්හව්ස්මුසීට් (Medelhavsmuseet)** සහ සයිප්‍රසයේ **නිකොසියා පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේ** වාර්තා.

* **සංසන්දනාත්මක ඉතිහාසය:** මෙය චීනයේ ටෙරාකොටා හමුදාවට (ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස) වඩා වසර 300ක් පමණ පැරණි බවට ඇති ඓතිහාසික සැසඳීම්.

සයිප්‍රසයේ පුරාවිද්‍යා ඉතිහාසය සහ ලෝක ප්‍රකට මැටි ප්‍රතිමා කලාව පිළිබඳ පිළිගත් ඓතිහාසික වාර්තා ඇසුරිනි.

උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya