තත්පර ගාණකින් ජීවිතයත් මරණයත් තීරණය වෙන ලෝකයේ භයානකම ගඟ

Mara River

ඔයාලා අහලා තියෙනවද මහා සංක්‍රමණයේ මර උගුල ගැන? අපි අද කතා කරන්නෙ සතුන් දහස් ගණනකගේ ජීවිත එක මොහොතකින් අවසන් වෙන සොබාදහමේ මර උගුලක් ගැන.

අපි හැමෝම ලස්සන පරිසර පද්ධති, ලස්සන ගංගා ගැන අහලා තිබුණට, එකම එක තත්පරයකින් දහස් ගණනක සත්තුන්ගේ ජීවිත බිලිගන්නා බිහිසුණු ගඟක් ගැන අහලා තියෙනවද? කෙන්යාව සහ ටැන්සානියාව හරහා ගලාගෙන යන “Mara River” නැත්නම් මාරා නදිය කියන්නේ අන්න ඒ වගේ නම වගේම සැබෑවටම “මාරයා” සැඟවිලා ඉන්න තැනක්.

මාරා නදියේ භූගෝලීය රහස්

මේ ගඟ සිතියමකින් බැලුවොත් අප්‍රිකානු වනජීවී කලාපයේ හදවත බඳු ස්ථානයකයි පිහිටලා තියෙන්නේ.

ආරම්භය (Source): මේ ගඟ ආරම්භ වෙන්නේ කෙන්යාවේ බටහිර කඳුකර ප්‍රදේශයක් වෙන “Mau Escarpment” කියන උස් බිමෙන්. මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 2,900ක් විතර උසින් තමයි මේ ගංගා ද්‍රෝණිය නිර්මාණය වෙන්නේ.

දිග (Length): මාරා නදිය කිලෝමීටර් 395ක් (සැතපුම් 245ක්) දිගයි. මෙයින් 65%ක්ම ගලාගෙන යන්නේ කෙන්යාව හරහායි. ඉතිරි 35% ගලා යන්නේ ටැන්සානියාව හරහායි.

පළල සහ ගැඹුර (Width & Depth): ගඟේ පළල සහ ගැඹුර කාලගුණයත් එක්ක දරුණු විදියට වෙනස් වෙනවා. වියළි කාලයට සාමාන්‍යයෙන් මීටර් 10-15ක් වගේ පටු වෙන මේ ගඟ, වැසි කාලයට මීටර් 40-50කට වඩා පළල් වෙනවා. ගැඹුර ගත්තොත් සාමාන්‍ය තැන්වල මීටර් 1-3ක් වුණාට, සත්තු ගඟෙන් එතෙර වෙන ප්‍රධාන කලාපවල (Crossing Points) ගැඹුර මීටර් 5-7ක් (අඩි 16-23ක්) දක්වා ඉතාම ගැඹුරු වෙනවා.

අවසානය (Mouth): කෙන්යාවේ ප්‍රසිද්ධ “Maasai Mara” රක්ෂිතයයි, ටැන්සානියාවේ “Serengeti” ජාතික උද්‍යානයයි මැදින් ගලාගෙන යන මේ බිහිසුණු ගඟ අවසානයේදී ලෝකයේ දෙවැනි විශාලතම මිරිදිය විල වෙන වික්ටෝරියා විලට (Lake Victoria) ගලා බැසීමෙන් අවසන් වෙනවා.

මාරයා සැඟවුණු දිය යට ලෝකය

හැම අවුරුද්දකම අප්‍රිකාවේ සිද්ධ වෙන “Great Migration” (මහා සත්ව සංක්‍රමණය) ගැන ඔයාලා අහලා ඇති. මිලියන ගණනක වයිල්ඩ්බීස්ට්ලා (Wildebeests), සීබ්‍රාලා සහ මුවන් කෑම සහ වතුර හොයාගෙන කිලෝමීටර් සිය ගණනක් දුර ගෙවාගෙන එනවා. හැබැයි උන්ගේ මේ ගමනේ තියෙන ලොකුම සහ දරුණුම බාධකය තමයි මේ මාරා නදිය හරහා යන එක.

ඇයි මේ ගඟ මේ තරම් භයානක?

1 ලෝකයේ දරුණුම කිඹුල්ලු: මාරා නදියේ ඉන්නේ සාමාන්‍ය කිඹුල්ලු නෙවෙයි. අඩි 16-20ක් විතර දිග, ටොන් භාගයකට වඩා බර “Nile Crocodiles” (නයිල් කිඹුල්ලු). උන් මාස ගණනක් බඩගින්නේ බලාගෙන ඉන්නේ මේ සත්තු ගඟෙන් එතෙර වෙනකම් විතරයි.

2 මාරක දියවැල් සහ බෑවුම්: ගඟේ තියෙන දරුණු දියවැල් විතරක් නෙවෙයි, ගඟ දෙපැත්තේ තියෙන උස් බෑවුම් නිසා වතුරට පනින සත්තුන්ට ලෙහෙසියෙන් ගොඩට එන්න බැහැ. එකෙක් පිටුපස එකෙක් තෙරපෙද්දී සිය ගණනින් සත්තු පෑගිලම මැරිලා යනවා.

3 හිපපොටේමස්ලාගේ තර්ජනය: කිඹුල්ලු විතරක් නෙවෙයි, තමන්ගේ සීමාවට වෙනත් සතෙක් එනවාට අකමැති, ලෝකයේ දරුණුම ක්ෂීරපායී සතෙක් වෙන හිපෝලත් (Hippopotamus) මේ ගඟේ සිය ගණනින් ඉන්නවා.

සත්තු දහස් ගණනක් ගඟට පැනලා එකම එක විනාඩියකින් මුළු ගඟම ලේ විලක් වෙන දර්ශනය ඇත්තටම ඇඟ කිලිපොලා යනවා. සමහර සත්තු කිඹුලන්ගේ කටවල් අස්සෙන් බේරිලා යද්දී, තවත් සත්තු දහස් ගණනක් එතැනම ජීවිතය අතහරිනවා. සොබාදහමේ තියෙන අතිශය දරුණුම “ජීවත්වීමේ සටන” දකින්න ලැබෙන්නේ මේ මාරා නදියේදී විතරයි.

මිනිස්සු විදියට අපිට මේවා දකිද්දී දරුණුයි වගේ හිතුණට, මේක තමයි සොබාදහමේ සැබෑ නියමය. පරිසරයේ සමතුලිතතාවය රැකගන්න මේ වගේ දේවල් ස්වභාවිකවම සිද්ධ වෙන්න ඕනේ.

උපුටා ගැනීම : Unknown Diary