කළු ඇඟේ සුදු ඉරිද? සුදු ඇඟේ කළු ඉරිද?

Zebra ගැන අපි නොදන්න කතාව!

අපි හැමෝම පොඩි කාලේ ඉඳන් දන්න, දැකලා තියෙන ලස්සනම සතෙක් තමයි Zebra කියන්නේ. හැබැයි ඔයාලා දන්නවාද, මේ අහිංසකයි වගේ පෙනෙන සතා පිටුපස විද්‍යාඥයන් පවා අන්දමන්ද කරපු ලෝක ප්‍රසිද්ධ අභිරහස් සහ දරුණු කතා රැසක් හැංගිලා තියෙනවා කියලා?

අද අපි කියන්න යන්නේ Zebra ගැන ඔයාලා ජීවිතේටම අහලා නැති සුපිරිම කරුණු කිහිපයක්:

විද්‍යාත්මක පසුබිම සහ කුලය

කුලය (Family): මුන් අයිති වෙන්නේ අශ්වයන් සහ බූරුවන් වර්ගීකරණය කෙරෙන Equidae (ඉක්විඩේ) කියන සත්ව කුලයටයි.

විද්‍යාත්මක නාමය: Zebra විශේෂ 3ක් ලෝකයේ ඉන්නවා. ඒ අයගේ විද්‍යාත්මක නාමයන්

1. Equus quagga (Plain Zebra – සාමාන්‍ය තණබිම් සීබ්‍රා)

2. Equus zebra (Mountain Zebra – කඳුකර සීබ්‍රා)

3. Equus grevyi (Grevy’s Zebra – ග්‍රෙවීස් සීබ්‍රා)

ශරීර ප්‍රමාණය සහ බර

වර්ගය අනුව මුන්ගේ ප්‍රමාණය වෙනස් වෙනවා. ලෝකයේ ඉන්න ලොකුම සීබ්‍රා වර්ගය වෙන්නේ ‘ග්‍රෙවීස් සීබ්‍රා’ (Grevy’s Zebra).

උස: කරපිට ලඟට (Shoulder height) අඩි 3.5 සිට අඩි 5ක් දක්වා උස වෙනවා.

බර: කිලෝග්‍රෑම් 250 සිට 450 දක්වා බරකින් යුක්තයි. (අශ්වයෙක් තරමටම ශක්තිමත්!)

ජීවත් වෙන්නේ කොහේද? දැනට කොච්චර ඉන්නවාද?

ස්වාභාවික නිවහන: මුන් නිදහසේ ජීවත් වෙන්නේ අප්‍රිකානු මහද්වීපයේ විතරයි. නැගෙනහිර සහ දකුණු අප්‍රිකාවේ තණබිම් (Savannahs) සහ කඳුකර ප්‍රදේශවල මුන් රංචු පිටින් දකින්න පුළුවන්.

ගහනය (Population): ලෝකය පුරා දැනට නිදහස් වනාන්තරවල Plain Zebra විශේෂයෙන් ලක්ෂ 5කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඉන්නවා. හැබැයි කඳුකර සීබ්‍රා වර්ගය 35,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයකුත්, ඉතාමත් දුර්ලභ Grevy’s Zebra වර්ගයෙන් ඉතිරි වෙලා ඉන්නේ 2,500ක වගේ ඉතාමත් අඩු ප්‍රමාණයක් විතරයි.

1. කළු ඇඟේ සුදු ඉරිද? සුදු ඇඟේ කළු ඉරිද?

මේක ලෝක ප්‍රසිද්ධ ප්‍රශ්නයක්. ගොඩක් අය හිතන්නේ මුන්ගේ ඇඟ සුදු පාටයි, ඒක උඩ කළු ඉරි තියෙනවා කියලා. හැබැයි විද්‍යාත්මකව ජාන පරීක්ෂණවලින් ඔප්පු කරලා තියෙන්නේ Zebra කෙනෙක්ගේ සැබෑ සමේ වර්ණය “කළු” පාටයි කියන එක! ඒ කළු හම උඩින් තමයි සුදු පාට ඉරි මතු වෙලා තියෙන්නේ.

2. ඇයි මේ වගේ ඉරි කට්ටලයක් තියෙන්නේ?

මේ ඉරි තියෙන්නේ ලස්සනට විතරක් නෙවෙයි, ඒක උන්ගේ ප්‍රධානම ආරක්ෂක උපක්‍රමයක්:

Motion Dazzle (ඇස් නිලංකාර කිරීම): සිංහයෙක්, දිවියෙක් වගේ විලෝපිකයෙක් Zebra රංචුවක් පන්නනකොට, මේ ඉරි ඔක්කොම එකතු වෙලා සිංහයාගේ ඇස් නිලංකාර කරනවා. සිංහයාට එක සතෙක්ව වෙන් කරලා අඳුරගන්න බැරුව මංමුළා වෙනවා.

කෘමීන්ගෙන් බේරීම: අප්‍රිකාවේ ඉන්න මාරාන්තික රෝග පතුරවන “Tsetse flies” (සිසි මැස්සන්) වගේ ලේ උරාබොන මැස්සන්ට මේ ඉරි රටාව නිසා Zebraලගේ ඇඟ උඩ වහන්න බැහැ. උන්ගේ පෙනීම මේ ඉරි නිසා අවුල් වෙනවා.

3. මිනිස් ඇඟිලි සලකුණ වගේමයි!

ලෝකයේ ඉන්න කිසිම Zebraලා දෙන්නෙක්ගේ ඉරි රටාවන් එක සමාන වෙන්නේ නැහැ. මිනිස්සුන්ගේ Fingerprints (ඇඟිලි සලකුණු) වගේම, හැම Zebra කෙනෙක්ටම තියෙන්නේ උන්ටම ආවේණික වුණු අනන්‍ය රටාවක්. Zebra අම්මලා තමන්ගේ පැටියව අඳුරගන්නෙත් මේ ඉරි රටාව සහ උන්ගේ සුවඳ නිසයි.

4. අශ්වයෝ වගේ හීලෑ කරන්න බැරි ඇයි?

පෙනුමෙන් අශ්වයෝ වගේ වුණාට, ඉතිහාසයේ කිසිම මිනිසෙක්ට Zebraලව අශ්වයෝ වගේ සම්පූර්ණයෙන්ම හීලෑ කරලා පදින්න හෝ කරත්තවල බඳින්න බැරි වුණා. මොකද මුන් ජීවත් වෙන්නේ සිංහයෝ, හයිනාවෝ පිරුණු අප්‍රිකානු තණබිම්වල. ඒ නිසා උන් උපතින්ම අධික ආක්‍රමණශීලී (Aggressive) සහ ක්ෂණිකව බය වෙන සත්තු කොට්ඨාසයක්.

5. එක පයින් සිංහයෙක් මරන්න පුළුවන් මාරාන්තික පයින් පහර!

Zebraලා කියන්නේ අහිංසක, පැනලා දුවන සත්තු විතරක්ම නෙවෙයි. උන්ගේ පස්සා ගාතයෙන් දෙන පයින් පහරක් (Kick) කොච්චර ප්‍රබලද කියනවා නම්, ඒකෙන් වැඩුණු සිංහයෙක්ගේ හකු ඇටය කුඩු කරලා, ඌව ක්ෂණිකව මරණයට පත් කරන්න පුළුවන් තරම් ශක්තියක් තියෙනවා!

Zebra ගැන අමුතුම රහසක්

Zebraලා නිදාගන්නේ හිටගෙනයි! රංචුවේ සමහර සත්තු හිටගෙන නිදාගන්නකොට, තවත් කිහිප දෙනෙක් වටපිටාව ගැන සලකා බලමින් මුර කාවල් රකිනවා. සොබාදහමේ තියෙන හැඩගැසීම් පුදුමාකාරයි නේද?

සොබාදහමේ සහ සත්ව ලෝකයේ මේ වගේ ඔයා ජීවිතේටම නොදන්න අමුතුම විස්තර හැමදාම සිංහලෙන් කියවන්න ,පේජ් එක Follow කරලා සෙට් වෙන්න! මේ විස්තරය ගැන ඔයාලා හිතන දේත් කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යන්න!

උපුටා ගැනීම : Unknown diary