පුරාණ අප්‍රිකාවේ සැඟවුණු ගුහා — අපේ මුතුන්මිත්තන්ගේ ජීවමාන පුස්තකාල

ලෝකයේ විශාලතම අධිරාජ්‍ය බොහොමයක් බිහිවීමටත් පෙර, අප්‍රිකාවේ සැඟවුණු ගුහා දැනුමේ, නිර්මාණශීලීත්වයේ, ආධ්‍යාත්මිකත්වයේ සහ දිවි පැවැත්මේ මධ්‍යස්ථාන ලෙස පැවතුණි. ඒවා හුදෙක් ගල්වල කැටයම් කළ නවාතැන් පමණක් නොව, මනුෂ්‍යත්වයේ මුල්ම ජීවමාන පුස්තකාල ලෙස ද සැලකිය හැකිය. එම ගුහාවල බිත්ති මත, වසර දහස් ගණනක් පුරා මිනිසාගේ කතාන්දර, විශ්වාස, කලාව සහ ප්‍රඥාව සුරැකිව පැවතුණි.

බ්ලොම්බොස් ගුහාව (Blombos Cave), සොඩිලෝ කඳු (Tsodilo Hills) සහ ටැසිලි එන් අජ්ජෙර් (Tassili n’Ajjer) වැනි පුරාවිද්‍යා ස්ථානවලින් හමු වූ සාක්ෂි පෙන්වා දෙන්නේ, මීට වසර 70,000කටත් පෙර අපේ මුතුන්මිත්තන් චිත්‍ර ඇඳීම, උසස් ගල් ආයුධ නිර්මාණය කිරීම, අලංකාර ආභරණ පැළඳීම සහ සංකීර්ණ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ හැකියාවෙන් යුක්ත වූ බවයි.

මෙම සොයාගැනීම් අපට මතක් කර දෙන්නේ, අප්‍රිකාව මිනිස් වර්ගයාගේ උපන් බිම පමණක් නොව, මානව නවෝත්පාදනයේ සහ සංකේතාත්මක චින්තනයේ ද ආරම්භක භූමියක් බවයි.

මොහොතක් සිතා බලන්න…

මීට වසර 70,000කටත් පෙර, අපේ මුතුන්මිත්තන් සොබාදහම නිරීක්ෂණය කරමින්, ගල් මත තම අත්දැකීම් සටහන් කරමින්, දැනුම පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට බෙදා දෙමින් සහ තම ප්‍රජාවන් දීර්ඝ කාලයක් පුරා පවත්වාගෙන යා හැකි ජීවන ක්‍රම ගොඩනඟමින් සිටියහ.

අපේ මුතුන්මිත්තන් පිළිබඳ අදහස වෙනස් කළ යුතුය

ඔවුන් ඉතිහාසය තුළ අරමුණක් නොමැතිව ජීවත් වූ “ප්‍රාථමික මිනිසුන්” නොවීය.

ඔවුන් සොබාදහමේ ඉතා හොඳ නිරීක්ෂකයෝ වූහ. ඍතු වෙනස්වීම් තේරුම් ගත්හ. භූමියට ගෞරව කළහ. පරිසරයට අනුවර්තනය වූහ. තම ප්‍රජාවත් සොබාදහමත් ආරක්ෂා කරමින් පවත්වාගෙන යා හැකි සම්ප්‍රදායන් බිහිකළහ

අද අපි නූතන දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන විට, එම සිරිත් විරිත් සමහරක් අපට තේරුම් ගැනීමට අපහසු විය හැකිය. එහෙත් ඒවා ඉක්මනින් ප්‍රතික්ෂේප නොකළ යුතුය.

බොහෝ සම්ප්‍රදායන් බිහි වූයේ පරම්පරා ගණනාවක අත්දැකීම්, නිරීක්ෂණ සහ ප්‍රඥාව මතය. අද ඒවායේ මුල් අරමුණ අපට අමතක වී තිබුණත්, ඒවායේ පදනම වූයේ සොබාදහම, සමාජය සහ දිවි පැවැත්ම පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයකි.

නිහඬව කතා කරන ගල් බිත්ති

අප්‍රිකාවේ මෙම සැඟවුණු ගුහා අදටත් එම ශ්‍රේෂ්ඨ උරුමයේ නිහඬ සාක්ෂිකරුවන් ලෙස පවතී.

බිත්ති මත ඇඳි චිත්‍ර, කැටයම් සහ පුරාවස්තු අදටත් අපට පවසන්නේ, “දැනුම අනාගත පරපුර සඳහා සුරැකිය යුතු වටිනා උරුමයකි” යන පණිවිඩයයි.

අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය ඊට වඩා බොහෝ පැරණිය

අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය යටත්විජිතවාදයෙන් ආරම්භ වූයේ නැත.

වහල් වෙළඳාමෙන් ද එය ආරම්භ වූයේ නැත.

එය දස දහස් ගණනක් වසර ඈතට දිවෙන, ගල්වල සටහන් වූ, ගුහාවල සුරැකිව තිබෙන සහ එහි ජනතාවගේ අසීමිත ධෛර්යයෙන් පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ගෙන ආ උරුමයකි.

අපි මෙම පුරාණ වස්තු තව තවත් අනාවරණය කරන සෑම අවස්ථාවකම, අපට වටහාගත හැක්කේ අපේ මුතුන්මිත්තන් අතීතයේ ජීවත් වූ පිරිසක් පමණක් නොව, මානව ශිෂ්ටාචාරයේ අත්තිවාරම තැබූ ශ්‍රේෂ්ඨ නිර්මාණකරුවන් වූ බවයි.

“ඔබ ඔබේ මුතුන්මිත්තන්ගේ ප්‍රඥාවේ ගැඹුර හඳුනාගන්නා විට, ඔබේම අනන්‍යතාවයේ සැබෑ ශක්තිය ද ඔබට වැටහෙයි.”

පුරාවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණ, මානව විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන, ගුහා කලාව පිළිබඳ විද්‍යාත්මක ලිපි සහ අප්‍රිකානු උරුම ස්ථාන පිළිබඳ පර්යේෂණ වාර්තා ඇසුරිනි.

උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya