Mic
ශ්රී ලාංකීය දේශපාලන වංශකථාව තුළ “ජනාධිපති ධුරයට පත් නොවූ, නමුත් රටට ලැබීමට සිටි විශිෂ්ටතම ජනනායකයා” ලෙස ලලිත් ඇතුලත්මුදලි මහතා, ජනහදවත් තුළ නොමැකෙන ලෙස සටහන් වී ඇත. ඔහු කිසිදිනෙක රටේ විධායක ජනාධිපති ධුරය නොදැරුව ද, ඔහුගේ සූක්ෂම දැක්ම, කාර්යක්ෂමතාව සහ බුද්ධි ප්රභාව නිසාම, රටේ අනාගතය වෙනස් කළ හැකිව තිබූ පරිණතම රාජ්ය තන්ත්රිකයා ඔහු බව පොදු පිළිගැනීමයි.
ලලිත් ඇතුලත්මුදලි මහතාගේ ශාස්ත්රීය හා අධ්යාපනික පදනම උසස් රාජ්ය නායකයෙකුට අවශ්ය සියලු ගුණාංගවලින් පරිපූර්ණ විය. කොළඹ රාජකීය විද්යාලයෙන් මූලික අධ්යාපනය ලබා, පසුව ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයෙන් නීතිය පිළිබඳ ගෞරව උපාධියක් සහ පශ්චාත් උපාධියක් ලබාගත් ඔහු, ලෝක ප්රකට ඔක්ස්ෆර්ඩ් සංගමයේ සභාපතිත්වයට පත් වූ ප්රථම ශ්රී ලාංකිකයා බවට පත් විය. පසුව ජාත්යන්තර මට්ටමේ නීතිඥයෙකු හා විශ්වවිද්යාල කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස විදේශයන්හි ලද අත්දැකීම්, පසුව ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය තන්ත්රය වෙනුවෙන් යොදවන්නට ඔහුට හැකි විය.
ඔහුගේ දේශපාලන ජීවිතයේ විශිෂ්ටතම හැරවුම් ලක්ෂය වන්නේ සමස්ත ශ්රී ලාංකේය උසස් අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ විප්ලවීය වෙනසක් සිදුකළ “මහපොළ උසස් අධ්යාපන ශිෂ්යත්ව අරමුදලයි”. ආර්ථික අපහසුතා හේතුවෙන් උසස් අධ්යාපනය අතහැර දැමීමට සිදු වූ අසරණ ග්රාමීය තරුණ තරුණියන්ට විශ්වවිද්යාල දොරටු විවර කර දෙමින්, මහපොළ ශිෂ්යත්වය හරහා ලක්ෂ සංඛ්යාත සිසුන්ගේ අධ්යාපන අයිතිය තහවුරු කිරීමට ඔහු සමත් විය. රාජ්ය භාණ්ඩාගාරයට බරක් නොවී, මහපොළ ලොතරැය සහ වෙළඳ ප්රදර්ශන මගින් ස්වයංපෝෂිත අරමුදලක් ලෙස මෙය ගොඩනැගීම ඔහුගේ විශිෂ්ටතම කළමනාකරණ කුසලතාවයට හොඳම නිදසුනකි.
වෙළඳ හා නාවික අමාත්යවරයා ලෙස ඔහු ඉටුකළ මෙහෙවර ශ්රී ලංකාව ආර්ථික වශයෙන් නව මානයකට ගෙන ගියේය. විශේෂයෙන්ම, එකල හුදෙක් සාමාන්ය නැව් තොටක් ලෙස පැවැති කොළඹ වරාය, නවීන තාක්ෂණය හා බහාලුම් මෙහෙයුම් හඳුන්වා දෙමින් ආසියාවේ ප්රධානතම හා කාර්යක්ෂමතම නාවික මධ්යස්ථානයක් බවට පත් කිරීමට ඔහු පුරෝගාමී විය. මීට අමතරව, දේශීය නිෂ්පාදන අපනයනය උදෙසා නව වෙළඳපොළවල් විවර කිරීමත්, පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා විධිමත් පද්ධතියක් සකස් කිරීමත් ඔහු අතින් සිදු වූ අමතක නොවන සේවාවන් ය.
1980 දශකයේ අගභාගයේදී කෘෂිකාර්මික සංවර්ධන, ආහාර හා සමූපකාර අමාත්යවරයා ලෙස මෙන්ම ජාතික ආරක්ෂක අමාත්යවරයා ලෙසද ඔහු දැක්වූ දක්ෂතාව ඉතා ඉහළය. ඕනෑම සංකීර්ණ අභියෝගයක් හමුවේ වුවද තර්කානුකූලව සහ සංවිධානාත්මකව තීරණ ගැනීමේ හැකියාව ඔහු සතුවිය. පසුකාලීනව රාජ්ය පාලනයේ පැවැති ඒකාධිපති ප්රවණතාවන්ට එරෙහිව නැගී සිටිමින්, ජාතික ලලිත් පෙරමුණ සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී එක්සත් ජාතික පෙරමුණ හරහා රට තුළ ප්රජාතන්ත්රවාදය හා නීතියේ ආධිපත්යය සුරැකීමට ඔහු ප්රබල සටනක නිරත විය.
1993 අප්රේල් 23 වන දින නුගේගොඩදී සිදු වූ අවාසනාවන්ත ඝාතනයත් සමඟ අහිමි වී ගියේ හුදෙක් දේශපාලනඥයෙකු පමණක් නොවේ; රට සංවර්ධිත, ප්රජාතන්ත්රවාදී සහ ආර්ථික වශයෙන් ස්වයංපෝෂිත මාවතකට ගෙන යා හැකිව තිබූ දීප්තිමත්ම දැක්මක් සහිත නායකයෙකි. දශක ගණනාවක් ගතවී තිබුණද, ලලිත් ඇතුලත්මුදලි යනු අදටත් ශ්රී ලාංකේය ජනතාවගේ ගෞරවාදරයට පාත්රවන, “මව්බිමට අහිමි වූ අසමසම ජනාධිපතිවරයා” ලෙස ඉතිහාසයේ රන් අකුරෙන් ලියැවී ඇති නාමයකි.
Kokila withanathanthri
