වසර 140ක් පුරා ඇගේ නමත්, ඇගේ සොහොනත් එකිනෙකින් වෙන් වී තිබුණා.

2016 වසරේදී ඇමරිකාවේ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නගරයේ නිවසක ඉදිකිරීම් කටයුතු සඳහා පොළොව හාරමින් සිටි සේවකයන්ට පොළොව යට තිබූ කුඩා ලෝහ මිනී පෙට්ටියක් හමු වුණා.

එය විවෘත කළ විට ඔවුන්ට දැකගත හැකි වූයේ පුදුම සහගත ලෙස හොඳින් සංරක්ෂණය වී තිබූ කුඩා දැරියකගේ දේහයයි. ඇය දිගු සුදු පැහැති අවමංගල්‍ය ඇඳුමකින් සැරසී සිටි අතර, ඇගේ දේහය වටා මල් ද තබා තිබුණා.

නමුත් ඇය කවුරුන්දැයි හඳුනාගැනීමට උපකාරී වන සොහොන් පුවරුවක් හෝ නමක් සඳහන් වෙනත් සලකුණක් ඉතිරි වී තිබුණේ නැහැ.

පසුව විමර්ශකයන් සොයාගත්තේ එම ප්‍රදේශය කලක් Independent Order of Odd Fellows නම් සංවිධානයට අයත් සුසාන භූමියක කොටසක්ව පැවති බවයි.

දශක ගණනාවකට පෙර එහි තැන්පත් කර තිබූ දහස් ගණනකගේ දේහයන් වෙනත් ස්ථානවලට ගෙන ගොස් තිබුණත්, මේ කුඩා මිනී පෙට්ටිය කිසියම් හේතුවක් නිසා එහිම ඉතිරි වී තිබුණා.

වසරකට ආසන්න කාලයක් පුරා සිදු කළ සෙවීම

පර්යේෂකයන් වසරකට ආසන්න කාලයක් පැරණි සුසාන භූමි සිතියම්, භූමදාන වාර්තා, පවුල් වංශාවලි සහ ඓතිහාසික සිතියම් පරීක්ෂා කරමින් ඇගේ අනන්‍යතාව සොයා යාමට උත්සාහ කළා.

දැරියගේ දේහය ගෞරවාන්විතව නැවත භූමදානය කිරීමට පෙර විද්‍යාඥයන් ඇගේ හිසකෙස් කෙඳි කිහිපයක් ද ලබාගෙන තිබුණා.

ඇමරිකාවේ කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලයේ සැන්ටා කෲස් මණ්ඩපයේදී එම හිසකෙස්වලින් ලබාගත් DNA පරීක්ෂා කරනු ලැබුවා. පසුව එම ප්‍රතිඵල, ඇයට නෑකම් තිබිය හැකි යැයි සැලකූ පවුල්වල ජීවත්ව සිටි පරම්පරාගත ඥාතීන්ගේ DNA සමඟ සසඳා බැලුවා.

අවසානයේදී එක් DNA ගැළපීමක් ඇගේ අනන්‍යතාව හෙළි කිරීමට සමත් වුණා.

ඒ, එඩිත් හොවාර්ඩ් කුක් (Edith Howard Cook) නම් දැරියයි.

ඇය උපත ලබා තිබුණේ 1873 නොවැම්බර් 28 වැනිදායි. 1876 ඔක්තෝබර් 13 වැනිදා ඇය මියගොස් තිබුණේ සිය තුන්වැනි උපන්දිනයට සති කිහිපයක් තිබියදීයි.

ඇගේ ජීවිතයේ අවසන් මාස ගැන හෙළි වූ තොරතුරු

ඓතිහාසික වාර්තාවල ඇගේ මරණයට හේතුව ලෙස Marasmus නම් තත්ත්වය සඳහන් කර තිබුණා. මෙය දිගුකාලීනව ප්‍රමාණවත් පෝෂණයක් නොලැබීම නිසා ශරීරය දැඩි ලෙස ක්ෂය වීමට හේතු විය හැකි තත්ත්වයක්.

පසුව සිදු කළ විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණයකින් ද ඇගේ හිසකෙස්වල සංරක්ෂණය වී තිබූ රසායනික වෙනස්කම් පරීක්ෂා කර, ජීවිතයේ අවසන් මාස කිහිපය තුළ ඇය දිගුකාලීනව ප්‍රමාණවත් පෝෂණයක් නොලැබීමේ තත්ත්වයකට මුහුණ දී තිබූ බවට සාක්ෂි සොයාගනු ලැබුවා.

එඩිත් කිසියම් අභිරහස් අපරාධයකට ගොදුරු වූ දැරියක් නොවෙයි. වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් තිබූ නගරයක් තුළ පැරණි සුසාන භූමිය අතුරුදන් වෙද්දී, ඇගේ සොහොන ද අමතක වී ගොස් තිබුණා.

වසර 140කට ආසන්න කාලයක් ගත වූ පසු, 2017 වසරේදී DNA තාක්ෂණය, පුරාවිද්‍යාව සහ පවුල් වංශාවලි අධ්‍යයනය එකතු වී ඇගේ අනන්‍යතාව නැවත ලෝකයට හෙළි කළා.

එය නිධානයක් සොයාගැනීමක් නොවෙයි. රාජකීය පවුලක සැඟවුණු නමක් හෙළි කිරීමක් ද නොවෙයි.

එය වසර එකසිය හතළිහකට ආසන්න කාලයක් අමතක වී තිබූ පුංචි දැරියකගේ නම නැවත ඇයට ලබා දීමේ කතාවයි.

සමහර සොයාගැනීම්වල වටිනාකම රන් රිදීවලින් මනින්න බැහැ. අමතක වී ගිය එක් ජීවිතයක අනන්‍යතාව නැවත සොයා දීමත් ඉතිහාසයේ අතිශය වටිනා සොයාගැනීමක්.

අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya