ලෝකයේ විශාලම කාන්තාරය තියෙන්නේ අයිස් තට්ටු යට හැංගිලා?

ඇන්ටාක්ටිකාවේ බිහිසුණු රහස!

කාන්තාරයක් කිව්වම ඔයාට මතක් වෙන්නේ මොකක්ද? අධික රස්නය, වැලි කඳු සහ ඔටුවෝ නේද? හැබැයි ඔයා දන්නවද ලෝකයේ තියෙන විශාලම, වියළිම වගේම භයානකම කාන්තාරයේ එකම එක වැලි කැටයක්වත් නෑ කියලා!

ඔව්, ලෝකයේ විශාලම කාන්තාරය වෙන්නේ අප්‍රිකාවේ තියෙන සහරා කාන්තාරය නෙවෙයි, දකුණු ධ්‍රැවයේ තියෙන “ඇන්ටාක්ටික් කාන්තාරය” (Antarctic Desert).

විද්‍යාත්මකව කාන්තාරයක් විදිහට හඳුන්වන්නේ වසරකට ඉතාමත් අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන ප්‍රදේශවලටයි. සහරා කාන්තාරයට වඩා සෑහෙන අඩු වර්ෂාපතනයක් තියෙන ඇන්ටාක්ටිකාව, වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 14.2 ක බිහිසුණු අයිස් කාන්තාරයක්!

1. අවුරුදු මිලියන ගණනකින් වැස්සක් නොදැකපු තැන්!

ඇන්ටාක්ටිකාවේ තියෙන “මැක්මර්ඩෝ ඩ්‍රයි වැලීස්” (McMurdo Dry Valleys) කියන ප්‍රදේශවලට අවුරුදු මිලියන 2කින් එකම එක වැහි බින්දුවක්වත් වැටිලා නැහැ. මුළු පෘථිවියේම තියෙන වියළිම සහ නිසරුම තැන විදිහට සැලකෙන්නේ මේ කලාපයයි.

2. අඟහරු ලෝකය වගේ තැනක්

මේ කාන්තාරයේ තියෙන අධික වියළි බව සහ දේශගුණය කොච්චර දරුණුද කිව්වොත්, නාසා (NASA) ආයතනය පවා අඟහරු ලෝකයට (Mars) යවන රෝවර් යානා පරීක්ෂා කරන්න පාවිච්චි කරන්නේ ඇන්ටාක්ටිකාවේ මේ වියළි නිම්නයි. මොකද මේ පරිසරය අඟහරු ලෝකයේ මතුපිටට 100%ක්ම සමානයි!

3. ලේ ගලන දිය ඇල්ල (Blood Falls)

මෙන්න මේ කාන්තාරය ඇතුළේ දකින්න ලැබෙන අද්භූතම දෙයක් තමයි මේ “ලේ දිය ඇල්ල”. සුදුම සුදු අයිස් කඳු අතරින් රතුම රතු පාටින් වතුර ගලාගෙන යනවා දැක්කම ඕනෑම කෙනෙක් බය වෙනවා. හැබැයි විද්‍යාඥයන් සොයාගෙන තියෙන විදිහට මේකට හේතුව තමයි අයිස් තට්ටු යට තියෙන අධික යකඩ (Iron) ප්‍රතිශතයක් සහිත ලුණු වතුර වාතයට නිරාවරණය වීම නිසා මලකඩ කෑමකට ලක්වීම.

4. මිනිසෙකුට තත්පර ගණනකින් මිය යා හැකි දේශගුණය

මෙහේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක -60ක් විතර වෙනවා. වාර්තා වී ඇති දරුණුම උෂ්ණත්වය වෙන්නේ සෙල්සියස් අංශක -89.2ක්! ඒ වගේම පැයට කිලෝමීටර් 320ක වේගයෙන් හමායන “කැටබැටික්” (Katabatic) සුළඟ නිසා මිනිසෙකුට ආරක්ෂිත ඇඳුම් නොමැතිව මෙහි විනාඩියක්වත් ජීවත් වෙන්න බෑ.

5. පෘථිවියේ වතුරෙන් 70%ක් මෙතැනයි

පුදුමයකට වගේ, ලෝකයේ තියෙන මුළු මිරිදිය (Freshwater) ප්‍රමාණයෙන් 70%ක්ම ගබඩා වෙලා තියෙන්නේ මේ අයිස් කාන්තාරය ඇතුළෙයි. හැබැයි ඒ හැමදෙයක්ම තියෙන්නේ මීටර් දහස් ගණනක් ඝනකම අයිස් තට්ටු විදිහටයි.

ඔබ දන්නවාද?

මේ අතිශය දරුණු ඇන්ටාක්ටික් කාන්තාරයේ කිසිදු ස්ථිර මිනිස් වාසයක් නැහැ. එහි ඉන්නේ පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා යන විද්‍යාඥයන් කිහිපදෙනෙක් විතරයි.

ඔයා මීට කලින් හිතන් හිටියේ ලෝකේ ලොකුම කාන්තාරය සහරා කියලා නම්, කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යන්න. යාළුවන්ටත් බලන්න Share කරන්න අමතක කරන්න එපා!

උපුටා ගැනීම : Unknown diary