සැබ්‍රිනා ගොන්සාලෙස් පැස්ටර්ස්කි

සැබ්‍රිනා ගොන්සාලෙස් පැස්ටර්ස්කි (Sabrina Gonzalez Pasterski) කියන්නේ ඇමෙරිකානු න්‍යායික භෞතික විද්‍යාඥවරියක් (theoretical physicist). එයාගේ පුදුම හිතෙන ජයග්‍රහණ නිසා ඉතිහාසයේ හිටපු ශ්‍රේෂ්ඨතම විද්‍යාඥයින්ට පවා එයාව සමාන කරලා තියෙනවා. යොවුන් වියේදීම තමන්ගේම ගුවන් යානයක් හදලා ඒක පදවපු එකේ ඉඳන් භෞතික විද්‍යාවේ ඉහළම පර්යේෂණ කරන එක දක්වා එයා ආපු ගමන ලෝකෙම මිනිස්සුන්ට ලොකු ආදර්ශයක් වෙලා තියෙනවා.

1993 අවුරුද්දේ චිකාගෝ නුවර ඉපදුණු සැබ්‍රිනා, ගොඩක් පුංචි කාලේ ඉඳන්ම විද්‍යාවටයි ඉංජිනේරු වැඩවලටයි අසාමාන්‍ය උනන්දුවක් පෙන්නුවා. අනිත් ළමයි සෙල්ලම් කර කර ඉන්නකොට, එයා ආසා කළේ යන්ත්‍ර සූත්‍ර වැඩ කරන්නේ කොහොමද කියලා ඉගෙනගන්නයි. වයස අවුරුදු 12 වෙද්දී එයා තනි එන්ජිමේ ගුවන් යානයක් කෑලි එකතු කරලා (kit එකකින්) හදන්න පටන් ගත්තා. අවුරුදු ගාණක් තිස්සේ එයා තමන්ගේම අතින් පරිස්සමට ඒකේ හැම කෑල්ලක්ම එකතු කරලා හැදුවා.

වයස අවුරුදු 14 වෙද්දී, සැබ්‍රිනා එයාම හදපු ගුවන් යානය සාර්ථකව පදවලා පෙන්නුවා. මේ පුදුම හිතෙන වැඩේ නිසා ගොඩක් අයගේ අවධානය එයාට ලැබුණා වගේම, එයාගේ ඉංජිනේරු හැකියාව විතරක් නෙවෙයි, එයාගේ තියෙන අධිෂ්ඨානයයි ආත්ම විශ්වාසයයිත් ඒකෙන් පෙන්නුවා. මේ වගේ අමාරු දෙයක් කරපු යොවුන් වියේ ළමයි ඉන්නේ බොහොම ටික දෙනයි.

ඉලිනොයිස් ගණිත හා විද්‍යා ඇකඩමියෙන් (Illinois Mathematics and Science Academy) පාසල් අධ්‍යාපනය ඉවර කළාට පස්සේ, සැබ්‍රිනා ලෝක ප්‍රසිද්ධ MIT (Massachusetts Institute of Technology) විශ්වවිද්‍යාලයට අයදුම් කළා. එයා ගෙදරදීම හදපු ගුවන් යානය ගැන MIT ඇතුළත් කරගන්නා කමිටුව ගොඩක් පැහැදුණා. ඒ නිසා ලෝකයේ තියෙන හොඳම විශ්වවිද්‍යාලයකට ඇතුළු වෙන්න එයාට අවස්ථාව ලැබුණා.

MIT එකේදී සැබ්‍රිනා භෞතික විද්‍යාවෙන් ගොඩක් දස්කම් පෙන්නුවා. එයා තමන්ගේ උපාධිය අවුරුදු තුනකින් ඉවර කළේ 5.0 ක උපරිම GPA (Grade Point Average) එකක් අරගෙන, මුළු කණ්ඩායමේම පළමුවෙනියා විදියටයි. ඒ වගේම එයාගේ සුවිශේෂී අධ්‍යාපනික දස්කම් වෙනුවෙන් දෙන MIT Physics Orloff ශිෂ්‍යත්වය ගත්තු පළවෙනි කාන්තාව බවටත් එයා පත්වුණා.

ඊටපස්සේ සැබ්‍රිනා එයාගේ අධ්‍යාපනය හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් (Harvard University) දිගටම කරගෙන ගියා. එහේදී එයා න්‍යායික භෞතික විද්‍යාවෙන් ආචාර්ය උපාධියක් (PhD) ලබාගත්තා. එයාගේ පර්යේෂණ කාලය ඇතුළත එයා කළු කුහර (black holes), ගුරුත්වාකර්ෂණය (gravity), ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව (quantum mechanics) සහ ගුරුත්වාකර්ෂණ තරංග (gravitational waves) වගේ විශ්වයේ තියෙන ලොකුම අබිරහස් ගැන අධ්‍යයනය කළා. එයාගේ පර්යේෂණ කොච්චර වටිනවද කියනවා නම්, ලෝක ප්‍රසිද්ධ භෞතික විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින් (Stephen Hawking) එයාගේ අවසාන විද්‍යාත්මක පත්‍රිකාවක සැබ්‍රිනාගේ පර්යේෂණ ගැන සඳහන් කරලා තිබුණා.

එයාගේ මේ ජයග්‍රහණවලට ඉක්මනින්ම ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් ලැබුණා. විද්‍යාවට සහ තාක්ෂණයට ලොකු මෙහෙවරක් කරන තරුණ නව නිපැයුම්කරුවන් අගය කරන Forbes 30 Under 30 ලැයිස්තුවට වගේම Scientific American සඟරාවේ 30 Under 30 ලැයිස්තුවටත් එයාගේ නම ඇතුළත් වුණා.

එයාගේ වෘත්තීය ජීවිතය පුරාවටම සැබ්‍රිනාට නාසා (NASA) ආයතනයෙන් වගේම ජෙෆ් බෙසොස්ගේ බ්ලූ ඔරිජින් (Blue Origin) අභ්‍යවකාශ සමාගමෙන් පවා ඉහළ පෙළේ රැකියා අවස්ථා ලැබුණා කියලා කියවෙනවා. කොහොමවුණත්, ලොකු පඩි ලැබෙන රස්සාවල් පස්සේ යනවට වඩා එයා තෝරගත්තේ දිගටම විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවල නිරත වෙන්නයි. සල්ලි පස්සේ යනවට වඩා මිනිස්සුන්ගේ දැනුම පුළුල් කරන එක එයාට ගොඩක් වැදගත් කියලා එයා නිතරම කියලා තියෙනවා.

දැනට සැබ්‍රිනා කැනඩාවේ තියෙන පෙරීමීටර් න්‍යායික භෞතික විද්‍යා ආයතනයේ (Perimeter Institute for Theoretical Physics) පර්යේෂකයෙක් විදියට වැඩ කරනවා. නවීන විද්‍යාවේ තවමත් විසඳලා නැති ලොකුම ප්‍රශ්නයක් වෙන ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ ක්වොන්ටම් භෞතික විද්‍යාව අතර තියෙන සම්බන්ධය තේරුම් ගන්න එක තමයි එයාගේ පර්යේෂණවල ප්‍රධාන අරමුණ. ඒ වගේම, විශ්වය තොරතුරු ගබඩා කරන්නේ විද්‍යාඥයින්ට තවමත් හරියටම තේරුම් ගන්න බැරි විදියකටද කියලා හොයලා බලන ‘celestial holography’ වගේ සංකල්ප ගැනත් එයා අධ්‍යයනය කරනවා.

එයාගේ පර්යේෂණවලට අමතරව, තරුණ පරපුර ඇතුළේ විද්‍යාව ගැන කුතුහලයක් ඇති කරන එක ගැනත් සැබ්‍රිනා ගොඩක් විශ්වාස කරනවා. ළමයින්ට ප්‍රශ්න අහන්න, ගැටලු විසඳන්න වගේම ඉගෙනගන්න එක කවදාවත් නතර කරන්න එපා කියලා දිරිමත් කරමින් එයා අන්තර්ජාලය හරහා අධ්‍යාපනික දේවල් පවා බෙදාගෙන තියෙනවා.

සැබ්‍රිනා ගොන්සාලෙස් පැස්ටර්ස්කිගේ මේ කතාවෙන් ඔප්පු වෙන්නේ කැපවීම, ආශාව සහ කුතුහලය තියෙනවා නම් ඕනෑම කෙනෙක්ට අසාමාන්‍ය ජයග්‍රහණ ලබාගන්න පුළුවන් කියන එකයි. යොවුන් වියේදීම ගුවන් යානයක් හදපු තැන ඉඳන් අද ලෝකයේ ඉන්න ප්‍රධාන පෙළේ න්‍යායික භෞතික විද්‍යාඥවරියක් වෙනකල් එයා ආපු ගමන ලෝකෙ වටේම ඉන්න අනාගත විද්‍යාඥයින්ට ලොකු ආදර්ශයක්. ලෝකයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම සොයාගැනීම් ගොඩක් වෙලාවට පටන් ගන්නේ ලෝකය ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ කොහොමද කියලා තේරුම්ගන්න තියෙන පුංචි ආශාවකින් කියන එක එයාගේ ගමන අපිට මතක් කරලා දෙනවා.

උපුටා ගැනීම : Chaminda Lakmal Kalubovila