සුනඛයන් කාලය සහ වාහන හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?

අපි ඔරලෝසු සහ දින දර්ශන භාවිත කරමින් කාලය තේරුම් ගත්තත්, අපේ ආදරණීය සුනඛයන් කාලය සහ තමන්ගේ පවුලේ අයගේ වාහන හඳුනා ගන්නේ අපිට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්, පුදුම සහගත ක්‍රමවලින්! ඔවුන්ගේ තියුණු සංවේදන හැකියාවන් මේ සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් දායක වෙනවා.

සුනඛයන්ට කාලය “ගඳ සුවඳින්” දැනීමේ පුදුමාකාර හැකියාවක් තියෙනවා. Psychology Today සඟරාව පෙන්වා දෙන විදියට, ඔවුන් හුදෙක් සුවඳ හඳුනා ගන්නවා විතරක් නෙවෙයි, එම සුවඳ කාලයත් එක්ක වෙනස් වෙලා වියැකී යන හැටිත් ඔවුන්ට දැනෙනවා. මේක ඔවුන්ට තියෙන එක්තරා ආකාරයක “ඝ්‍රාණ ඔරලෝසුවක්” වගේ.

* සුවඳ වියැකී යාම: ඔබ ගෙදරින් පිටවෙලා ගියාම, ඔබේ සුවඳ ටිකෙන් ටික තුනී වෙලා යනවා. The Animal Cave වෙබ් අඩවිය කියන විදියට, සුනඛයන් මේ සුවඳ වියැකී යාම කාලයත් එක්ක සම්බන්ධ කරන්න ඉගෙන ගන්නවා. ටික දවසක් යද්දි, ඔබ නැති වෙලාව කොච්චරද කියලා ඔවුන්ට මානසික කාල රේඛාවක් හැදෙනවා. ඉතින්, ඔබේ සුවඳ යම් “අඩු” මට්ටමකට ආවම, ඔබ නැවත එන්න නියමිත බව ඔවුන් දන්නවා.

* සුවඳ භූ දර්ශනයේ වෙනස්කම්: Small Dog Guides පැහැදිලි කරන විදියට, උදේට කෑම සුවඳ නැති වෙන හැටි, හිරු එළියට ගෙදර කොටස් රත් වෙන හැටි, හවසට වාතය වෙනස් වෙන හැටි වගේ දේවල් ඔවුන්ට දැනෙනවා. මේ සුවඳ සංඥා දෛනික වැඩ කටයුතු අපේක්ෂා කරන්න ඔවුන්ට උදව් වෙනවා.

* ශරීර අභ්‍යන්තර ඔරලෝසුව (Circadian Rhythm): අපිට වගේම සුනඛයන්ටත් තමන්ගේම ජීව විද්‍යාත්මක ඔරලෝසුවක් තියෙනවා. මේකෙන් ඔවුන්ගේ නින්ද-පිබිදීම, ආහාර ගන්නා වේලාවන් වගේ දේවල් පාලනය වෙනවා.

* ආලෝකය සහ අඳුර: දවස පුරා ආලෝකයේ සිදුවන වෙනස්කම් ඔවුන්ට දවසේ වේලාව තේරුම් ගැනීමට උදව් වෙනවා.

* ශබ්ද රටා: නිවසේ සහ අවට පරිසරයේ ඇති ශබ්ද රටා (උදේට වාහන ශබ්ද, දවල්ට ළමයින්ගේ සෙල්ලම් ශබ්ද) ද ඔවුන්ට කාලය පිළිබඳ සංඥා ලබා දෙනවා.

* පුරුදු සහ දින චර්යාවන්: සුනඛයන් දින චර්යාවලට හරිම කැමතියි. ඔබ හැමදාම එකම වේලාවට කෑම දෙනවා නම් හෝ ඇවිදින්න එක්කගෙන යනවා නම්, ඔවුන් එම වේලාවන් හොඳින් මතක තබා ගන්නවා.

*පවුලේ අයගේ වාහන හඳුනාගැනීම

සුනඛයන්ට ගෙදර අයගේ වාහන වෙන වෙනම අඳුරගැනීමේ පුදුමාකාර හැකියාවක් තියෙනවා. මේ සඳහා ඔවුන් විවිධ සංවේදනයන් සහ ඉගෙනීමේ ක්‍රමවේදයන් යොදා ගන්නවා:

* සුවඳ (Smell):

* පුද්ගලික සුවඳ: සෑම පුද්ගලයෙකුටම ආවේණික සුවඳක් තියෙනවා. ඔබේ සුවඳ ඔබේ වාහනය තුළ, විශේෂයෙන්ම රියදුරු අසුනේ සහ ඔබ ස්පර්ශ කරන කොටස්වල තැන්පත් වෙනවා. සුනඛයන්ට මිලියන ගණනක් සුවඳ ප්‍රතිග්‍රාහක තියෙන නිසා, ඔවුන්ට මේ සියුම් සුවඳ අංශු පවා හඳුනා ගන්න පුළුවන්.

* වාහනයේ සුවඳ: වාහනයේ රෙදි, රබර්, ප්ලාස්ටික් වැනි ද්‍රව්‍යවලටත් වෙනමම සුවඳක් තියෙනවා. මේවා අයිතිකරුගේ සුවඳ සමඟ එකතු වෙලා අද්විතීය සුවඳක් නිර්මාණය කරන අතර, එය වෙනත් වාහනයකින් වෙනස් කරලා හඳුනා ගන්න ඔවුන්ට පුළුවන්.

* ශබ්දය (Sound):

* එන්ජින් ශබ්දය: සෑම වාහනයකම, එකම මාදිලියේ වුණත්, එන්ජින් ශබ්දයේ යම් යම් සියුම් වෙනස්කම් තියෙනවා. සුනඛයන්ට අතිශයින් සංවේදී ශ්‍රවණ හැකියාවක් තියෙන නිසා (අපිට වඩා 3-4 ගුණයක් දුරින් ශබ්ද ඇසීමටත්, අපිට ඇහෙන්නේ නැති ඉතා ඉහළ සංඛ්‍යාත ශබ්ද ඇසීමටත් පුළුවන්), ඔවුන්ට මේ වෙනස්කම් හොඳින් හඳුනා ගන්න පුළුවන්. ඔබේ වාහනය ගෙදරට එනකොට ඇතිවන සුවිශේෂී එන්ජින් ශබ්දය ඔවුන්ට හුරුපුරුදුයි.

* වෙනත් ශබ්ද: වාහනය නවත්වන විට, දොරවල් වැසෙන විට වැනි දේවලත් යම් සුවිශේෂී ශබ්ද රටා තිබිය හැකියි.

* පෙනුම (Sight) – සීමා සහිත වුවත්:

* බල්ලන්ට මිනිසුන්ට තරම් හොඳින් වර්ණ නොපෙනුනත් (ඔවුන් වර්ණ අන්ධයි කියන්නේ ඒකයි), ඔවුන්ට හැඩතල සහ ප්‍රමාණයන් හඳුනා ගන්න පුළුවන්. වාහනයක් ගේට්ටුවට එන විට හෝ ගෙදරට නතර කරන විට, එහි සාමාන්‍ය හැඩය, ප්‍රමාණය සහ වෙනත් බාහිර ලක්ෂණ (උදා: විශේෂිත ස්ටිකරයක්) හඳුනා ගැනීමට ඔවුන්ට යම් දුරකට හැකියාව තියෙනවා.

* සහසම්බන්ධ ඉගෙනීම (Associative Learning):

* මේ සියලු සංවේදන “සහසම්බන්ධ ඉගෙනීම” හරහා එකිනෙකට සම්බන්ධ වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස: යම් නිශ්චිත එන්ජින් ශබ්දයක් ඇසෙන විට, ඒ සමඟම හුරුපුරුදු සුවඳක් දැනෙන විට, ඒ මොහොතේ ඔබේ වාහනයේ හැඩය පෙනෙන විට, සහ ඉන්පසු ඔබ ගෙදරට ඇතුල් වන විට, මේ සියල්ල එකට සම්බන්ධ කරලා ඔවුන් ඉගෙන ගන්නවා “මේ සියලු සංඥා කියන්නේ මගේ අයිතිකරු එනවා කියන එක” කියලා.

මේ විදියට විවිධ සංවේදනයන්ගෙන් ලැබෙන තොරතුරු එකට එකතු කරගෙන, සුනඛයන්ට කාලය සහ ඔවුන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ වාහන හඳුනා ගැනීමේ පුදුමාකාර හැකියාව ලැබෙනවා. ඔවුන් අපේ ජීවිතවලට කොච්චර හොඳින් බද්ධ වෙලාද කියන එකට මේක තවත් හොඳ සාක්ෂියක්!

ලොව වටා