Mic
රුසියාවේ සයිබීරියානු ප්‍රදේශයේ සදාකාලිකව ශීතව පවතින පොළොවක් (Permafrost) තුළ වසර දස දහස් ගණනක් තිස්සේ සැඟවී තිබූ අපූරු රහසක් විද්‍යාඥයන්ට හමුවී තිබෙනවා.
ඒ තමයි ‘යානා’ (Yana) ලෙස නම් කළ, අසාමාන්‍ය ලෙස හොඳින් සංරක්ෂණය වී තිබූ කුඩා මැමත් පැටවාගේ ශරීරය.
මෙම සොයාගැනීම විශේෂ වන්නේ ඇගේ අස්ථි පමණක් නොව, සම, හොඬවැල සහ අභ්‍යන්තර අවයවවල කොටස් පවා වසර දහස් ගණනක් ගතවී තිබියදීත් හඳුනාගත හැකි තත්ත්වයෙන් පැවතීමයි.
යානා කවුද?
යානා යනු වඳ වී ගිය ලොම් සහිත මැමත් විශේෂයට (Woolly Mammoth – Mammuthus primigenius) අයත් ගැහැනු පැටවෙකි.
ඇය 2024 ජුනි මාසයේදී රුසියාවේ සයිබීරියාවට අයත් යකුටියා (Yakutia) ප්‍රදේශයේ බටගයිකා (Batagaika) නම් ස්ථානයේදී ප්‍රදේශවාසීන් විසින් සොයාගනු ලැබුවා.
ඇය හමු වූ යානා ගංගා ද්‍රෝණිය (Yana River Basin) සිහිපත් කිරීම සඳහා ඇයට ‘යානා’ යන නම ලබාදී තිබෙනවා.
විද්‍යාඥයන්ගේ වාර්තාවලට අනුව,
* බර: කිලෝග්‍රෑම් 180ක් පමණ.
* උරහිස අසල උස: සෙන්ටිමීටර් 120කට ආසන්නයි.
* ශරීර දිග: මීටර් 2ක් පමණ.
* වයස: මියයන විට මාස 14–16ක් පමණ වන්නට ඇතැයි 2026 පර්යේෂණ වාර්තාවල සඳහන් වෙනවා.
විශේෂයෙන්ම ඇගේ හිස, කන්, මුඛය, හොඬවැල සහ සමේ කොටස් ඉතා හොඳින් සංරක්ෂණය වී තිබීම විද්‍යාඥයන්ගේ විශේෂ අවධානයට ලක්වුණා. ආමාශය, බඩවැල්වල කොටස්, හෘදය සහ පෙනහලුවල කොටස් ද හඳුනාගත හැකි තත්ත්වයෙන් පැවතීම මෙම සොයාගැනීමේ විද්‍යාත්මක වටිනාකම තවත් ඉහළ නංවනවා. seligdar.ru +2
වසර 130,000කට ආසන්න කාලයක් ඇය ආරක්ෂා වුණේ කොහොමද?
මෙහි ප්‍රධාන රහස වන්නේ ‘Permafrost’ හෙවත් සදාකාලිකව ශීතව පවතින භූමියයි.
සයිබීරියාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල පොළොව වසර පුරාම ශීතව පවතිනවා. එවැනි පරිසරයක ඉතා අඩු උෂ්ණත්වය නිසා මියගිය සතුන්ගේ ශරීර දිරාපත්වීමේ ක්‍රියාවලිය මන්දගාමී වෙනවා.
සරලව කිව්වොත්, ස්වභාවධර්මය විසින් නිර්මාණය කළ දැවැන්ත ශීතකරණයක් තුළ ඇයගේ ශරීරය දීර්ඝ කාලයක් සංරක්ෂණය වී තිබෙනවා.
නමුත් මෙහි වයස පිළිබඳ වැදගත් කරුණක් තිබෙනවා.
මුලදී යානාගේ වයස අවුරුදු 50,000කට වැඩි බවට ඇස්තමේන්තු කර තිබුණා. එහෙත් පසුව ඇය හමුවූ භූගර්භ ස්ථරය පරීක්ෂා කිරීමෙන් එම ස්ථරය වසර 110,000–130,000ක් පමණ පැරණි බව හෙළි වුණා.
ඒ නිසා මෙම වසර 110,000–130,000 යන කාලය ඇයගේ උපන් දිනය හෝ නිශ්චිත මියගිය දිනය නොව, ඇය හමුවූ භූගර්භ ස්ථරයේ භූවිද්‍යාත්මක වයස බව නිවැරදිව තේරුම් ගත යුතුයි. ЯСИА +2
වසර 100,000කට පෙර යානා ආහාරයට ගත්තේ මොනවාද?
2026 වසරේ පළ වූ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයක් මෙම පැටවාගේ ආහාර රටාව පිළිබඳ අපූරු තොරතුරු හෙළි කළා.
විද්‍යාඥයන් ඇගේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ඉතිරිව තිබූ ද්‍රව්‍ය සහ ඇගේ ඉදිරි පාද අතරින් ලබාගත් පස් හා ශාක කොටස් පරීක්ෂා කළා.
එහිදී පරාග, බීජාණු, ශාක පටකවල කොටස් සහ අනෙකුත් ක්ෂුද්‍ර පොසිල (Microfossils) අධ්‍යයනය කර තිබෙනවා.
එම පර්යේෂණයට අනුව යානාගේ ආහාරයට ඇතුළත් වී තිබුණේ:
* තෙත්බිම්වල වැවෙන තෘණ වර්ග.
* කපු තෘණ (Cotton Grass).
* විවිධ තණකොළ සහ කුඩා ශාක.
* පාසි වර්ග.
* ලාර්ච් (Larch) ගස්වල පොතු.
මෙම සොයාගැනීම් මඟින් යානා ජීවත් වූ කාලයේ පරිසරය පිළිබඳවද වැදගත් තොරතුරු අනාවරණය කරගැනීමට හැකි වී තිබෙනවා. RCSI Journals Platform +1
ඇය ජීවත් වූ පරිසරය මොන වගේද?
පර්යේෂකයන්ගේ 2026 අධ්‍යයනයෙන් තවත් අපූරු කරුණක් අනාවරණය වුණා.
අද සයිබීරියාව ගැන සිතන විට අපට මතක් වන්නේ අතිශය සීතල, හිමෙන් වැසුණු ප්‍රදේශයක්. නමුත් යානා ජීවත් වූ කාලයේ ඇය අවට පරිසරය ඊට වඩා වෙනස් ස්වභාවයක් ගෙන තිබුණා.
එම කාලයේ ප්‍රදේශයේ දක්නට ලැබී ඇත්තේ:
* විරලව පැතිරුණු ලාර්ච් වනාන්තර.
* කුරු බර්ච් (Dwarf Birch) ගස්.
* ඇල්ඩර් සහ විලෝ පඳුරු.
* තෙත් තෘණ භූමි.
* පාසි සහිත තෙත්බිම්.
විශේෂයෙන්ම ජලය ආසන්නයේ පිහිටි තෙත්බිම් සහ ශාක බහුල ප්‍රදේශ යානාට ආහාර සපයාගැනීමට සුදුසු පරිසරයක් වන්නට ඇති බව විද්‍යාඥයන්ගේ පර්යේෂණවලින් පෙන්වා දෙනවා.
ඒ අනුව වසර 100,000කටත් පෙර සයිබීරියාවේ පැවති පරිසර පද්ධතිය පිළිබඳව නැවත චිත්‍රයක් ගොඩනැඟීමට විද්‍යාඥයන්ට හැකි වී තිබෙනවා. RCSI Journals Platform +1
යානාගේ ශරීරය විද්‍යාඥයන්ට මෙතරම් වැදගත් ඇයි?
යානාගේ ශරීරය හුදෙක් පැරණි සතෙකුගේ පොසිලයක් පමණක් නොවෙයි. එය අතීත ජීව ලෝකය පිළිබඳ තොරතුරු රැසක් සඟවාගෙන තිබෙන ස්වාභාවික සාක්ෂියක්.
ඇගේ ශරීරයෙන් ලබාගන්නා සාම්පල අධ්‍යයනය කිරීමෙන් විද්‍යාඥයන්ට කරුණු කිහිපයක් පිළිබඳව සොයා බැලීමට හැකියාව ලැබෙනවා.
* පුරාණ මැමත් සතුන්ගේ ශරීර වර්ධනය.
* ඔවුන්ගේ ආහාර ජීර්ණ ක්‍රියාවලිය.
* එම කාලයේ පැවති ශාක හා පරිසර පද්ධති.
* පුරාණ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ තොරතුරු.
* වඳ වී ගිය සත්ත්ව විශේෂවල ජීව විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ.
ඇගේ මරණයට නිශ්චිත හේතුව කුමක්ද යන්න තවමත් පැහැදිලිව තහවුරු කරගෙන නැහැ. ඒ පිළිබඳව වැඩිදුර පර්යේෂණ සිදු කෙරෙනවා. Malay Mail +1
අතීතය හෙළි කරන අද දවසේ සොයාගැනීමක්!
යානා හමුවීම විද්‍යා ලෝකයට තවත් වැදගත් පණිවිඩයක් ලබා දෙනවා.
දේශගුණික උණුසුම් වීමත් සමඟ සයිබීරියාවේ ඇතැම් සදාකාලිකව ශීතව පැවති භූමි ප්‍රදේශ දියවෙමින් පවතිනවා. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වසර දහස් ගණනක් පොළොව යට සැඟවී තිබූ පුරාණ සත්ත්ව අවශේෂ නැවත මතුපිටට පැමිණෙනවා.
යානා හමුවූ බටගයිකා ප්‍රදේශයද එවැනි පර්යේෂණ සඳහා වැදගත් ස්ථානයක්.
අද විද්‍යාඥයන්ට යානාගේ ශරීරය අධ්‍යයනය කිරීමට හැකිවීමෙන්, අතීතයේ ජීවත් වූ සතුන් පිළිබඳව පමණක් නොව, පෘථිවියේ පරිසරය කාලයත් සමඟ වෙනස් වූ ආකාරය පිළිබඳවත් අවබෝධයක් ලබාගැනීමට හැකි වී තිබෙනවා. Malay Mail +2
අප නොදුටු අතීතයකින් අද අපට හමුවූ ජීවමාන සාක්ෂියක් වැනි යානාගේ කතාවෙන්, වසර ලක්ෂයකට පෙර ලෝකය කෙබඳුද යන්න පිළිබඳ අපූරු කවුළුවක් විවෘත වෙනවා.
ඔබ දන්නවාද? යානා ජීවත් වූ කාලයේ සයිබීරියාවේ පැවති ශාක සහ පරිසරය ගැන පවා ඇගේ ශරීරයේ ඉතිරිව තිබූ ආහාර කොටස් පරීක්ෂා කිරීමෙන් සොයාගැනීමට විද්‍යාඥයන්ට හැකි වී තිබෙනවා!
ඔබට මේ වගේ ලෝකය මවිත කරන විද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික සොයාගැනීම් දැනගන්න කැමති නම් අපගේ අපි නොදුටු ලෝකය පිටුව Follow කරන්න. 
මූලාශ්‍ර හා උපුටා ගැනීම්:
* North-Eastern Federal University (NEFU)
* Agence France-Presse (AFP)
* Russian Academy of Sciences
* Doklady Earth Sciences – 2026 පර්යේෂණය: Yana Mammoth Calf ගේ ආහාර හා පුරාණ පරිසරය පිළිබඳ අධ්‍යයනය. RCSI Journals Platform +2
සටහන: මුල් පුවත්වල සඳහන් වසර 50,000ක ඇස්තමේන්තුව සහ පසුව හඳුනාගත් වසර 110,000–130,000ක භූගර්භ ස්ථරයේ වයස වෙන වෙනම දක්වා ඇත. එමඟින් වයස පිළිබඳ වැරදි අවබෝධයක් ඇතිවීම වළක්වා තිබේ.
අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya
