ලෝකය හෙල්ලූ “භයානකම” පොත: ගැලීලියෝ සහ තහනම් වූ සත්‍යය!

අදින් වසර 394කට පෙර, 1632 පෙබරවාරි 22 වන දින, නවීන විද්‍යාවේ පියා ලෙස සැලකෙන ගැලීලියෝ ගැලීලි සිය අග්‍රගන්‍ය කෘතිය වන “Dialogue Concerning the Two Chief World Systems” ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

මෙම පොත හුදෙක් තාරකා විද්‍යා පොතක් නොව, එවකට පැවති ආගමික සහ දේශපාලනික මතවාදයන්ට එල්ල කළ දැවැන්ත ප්‍රහාරයකි.

පොතේ අන්තර්ගතය කුමක්ද?

ගැලීලියෝ මෙම ග්‍රන්ථය ලිව්වේ පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු අතර දින හතරක් පුරා සිදුවන විවාදයක් ලෙසයි. එහි ප්‍රධාන මතවාද දෙකක් ගැටුණි:

1. ටොලමිගේ මතය (Geocentric Model): පෘථිවිය නිශ්චලව විශ්වයේ මධ්‍යයේ පවතින අතර සූර්යයා සහ අනෙකුත් ග්‍රහලෝක පෘථිවිය වටා කැරකෙන බව. (මෙය එවකට පල්ලිය පිළිගත් මතයයි).

2. කොපර්නිකස්ගේ මතය (Heliocentric Model): පෘථිවිය ඇතුළු ග්‍රහලෝක සූර්යයා වටා භ්‍රමණය වන බව. (ගැලීලියෝ ඔප්පු කිරීමට උත්සාහ කළ සත්‍යය).

චරිත හරහා කළ උපහාසය

• සැල්වියාටි (Salviati): ගැලීලියෝගේ මතය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බුද්ධිමත් තර්ක කරන්නා.

• සිම්ප්ලීසියෝ (Simplicio): පෘථිවිය කේන්ද්‍ර කරගත් පැරණි මතය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නා. මොහු ඉදිරිපත් කළේ ඉතා දුර්වල සහ පටු තර්කයි. “සිම්ප්ලීසියෝ” යන්නෙහි තේරුම ඉතාලි බසින් “මෝඩයා” යන්නට සමාන වීම පල්ලියේ දැඩි කෝපයට හේතු විය.

විද්‍යාවේ ජයග්‍රහණය සහ පෞද්ගලික ඛේදවාචකය

මෙම පොත හරහා ගැලීලියෝ පෘථිවිය සූර්යයා වටා යන බව තර්කානුකූලව ඔප්පු කළේය. නමුත් මෙයින් කෝපයට පත් වූ කතෝලික පල්ලිය:

• පොත ප්‍රකාශයට පත් කර මාස කිහිපයකින් එය තහනම් කළේය.

• ගැලීලියෝව රෝමයට කැඳවා “මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයෙකු” ලෙස නඩු පවරා, ජීවිතාන්තය දක්වා නිවාස අඩස්සියේ තැබීය.

ඔහුගේ ශරීරය සිරකර තැබුවද, ඔහු ලියූ මෙම පොත මුළු යුරෝපය පුරාම රහසින් සංසරණය විය. එය අනාගතයේදී අයිසැක් නිව්ටන් වැනි විද්‍යාඥයින්ට මග පෙන්වූ ආලෝකය බවට පත් විය.

තවත් මෙවැනිම තොරතුරු දැනගන්න දැන්ම Facebook Page එක follow කරන්න,Like කරන්න,යාලුවන්ටත් දැනගන්න Share කරන්න

මූලාශ්‍ර (Sources):

• Galileo Galilei, “Dialogue Concerning the Two Chief World Systems” (1632).

• Finocchiaro, M. A., “The Galileo Affair: A Documentary History”.

• History.com – Galileo is convicted of heresy.

උපුටා ගැනීම : Sinha Ruu