ලෝකයම හොල්ලන අභිරහස් ගංඟාව!

මිසිසිපි ගඟ (Mississippi River)

මිසිසිපි කිව්ව ගමන් අපිට මතක් වෙන්නෙ ඇමරිකාවේ තියෙන දිගම සහ දැවැන්තම ගඟක් කියල විතරයි. හැබැයි මේ ගඟ යට හැංගිලා තියෙන, සාමාන්‍ය කෙනෙක් නොදන්න, ඇඟ කිලිපොලා යන රහස් ගැන ඔයාලා දන්නවද? අද අපි බලන්න යන්නේ සමාජ මාධ්‍ය කැළඹිය හැකි, මිසිසිපි ගඟේ ඇත්තම තත්ත්වය සහ එහි හැංගුණු මාරාන්තික රහස් කිහිපයක් ගැනයි!

1. එක වතුර බිංදුවකට මාස 3ක්!

ඔයා දන්නවද මිසිසිපි ගඟේ ආරම්භක ස්ථානයේ ඉඳන් (Lake Itasca) මුහුදට (Gulf of Mexico) එක වතුර බිංදුවකට ගලාගෙන යන්න දින 90ක් (මාස 3ක්) ගත වෙනවා! මේක පුදුම වෙන්න දෙයක් නෙවෙයි, මොකද මේ ගඟ සැතපුම් 2,340කට වඩා, ඒ කියන්නේ කිලෝමීටර් 3,766කට වඩා දිගයි!

2. මඩ යට හැංගිලා ඉන්න දැවැන්තයෝ!

මිසිසිපි ගඟ කියන්නේ නිකන්ම වතුර පාරක් නෙවෙයි, මේක බය හිතෙන සත්තුන්ගේ පාරාදීසයක්!

Alligators (ඇලිගේටර්ස්): ගඟේ පහළ කොටසේ අඩි 14-15ක් (මීටර් 4.5ක් පමණ) දිග, මිනී කන්න පවා පුළුවන් මාරාන්තික ඇලිගේටර්ස්ලා බහුලව ඉන්නවා.

Bull Sharks (බුල් ෂාක්ස්): හැමෝම හිතන්නේ මෝරු ඉන්නේ කරදියේ (මුහුදේ) විතරයි කියලා. හැබැයි මේ බුල් ෂාක් කියන භයානක මෝර විශේෂයට මිරිදිය වතුරෙත් ඉන්න පුළුවන්. උන් මුහුදේ ඉඳන් මිසිසිපි ගඟ දිගේ කිලෝමීටර් සිය ගණනක් ඇතුළට පීනලා ඇවිත් මිනිස්සුන්ව දඩයම් කරපු මාරාන්තික අවස්ථා වාර්තා වෙලා තියෙනවා!

Alligator Gar: හරියට කිඹුලෙක් වගේ මාරක හකු සහ දත් තියෙන, අඩි 10ක් (මීටර් 3ක්) විතර දිග, පූර්ව ඓතිහාසික යුගයට අයිති බය හිතෙන පෙනුමක් තියෙන දැවැන්ත මාළුත් මේ ගඟේ

ඉන්නවා.

3. පතුලක් නොපෙනෙන මාරක දියසුළි

මිසිසිපි ගඟ මතුපිටින් බලද්දී හරිම නිශ්ශබ්දයි, ශාන්තයි. හැබැයි ඒක රවටන්නක් විතරයි! මේ ගඟ යට තියෙන්නේ අධික වේගයෙන් කැරකෙන, මිනිහෙක්ව තලා පොඩි කරලා දාන්න පුළුවන් ප්‍රබල දියවැල් සහ දියසුළි. හොඳටම පීනන්න පුළුවන් වෘත්තීය මට්ටමේ පිහිනුම්කරුවන් පවා මේ ගඟට බිලිවෙලා තියෙන්නේ ඒ නිසයි. ගඟේ සමහර තැන්වල ගැඹුර අඩි 200ක් (මීටර් 61කට වඩා) වෙනවා!

4. මුළු ඇමරිකාවම දෙකට බෙදන සිතියම

මිසිසිපි ගඟ කියන්නේ ඇමරිකාවේ ප්‍රධානම ජීවනාලියයි. ඇමරිකාවේ ප්‍රාන්ත 10ක් මැදින් ගලාගෙන යන මේ දැවැන්ත ගඟ, මුළු ඇමරිකානු මහාද්වීපයම භූගෝලීය වශයෙන් නැගෙනහිර සහ බටහිර කියලා කොටස් දෙකකට වෙන් කරනවා.

තවත් සුවිශේෂී සහ නොඇසූ කරුණු:

භූමිකම්පාවකින් ගඟ ආපස්සට ගලායෑම: 1811-1812 කාලයේ සිදුවූ බලවත් “New Madrid” භූමිකම්පාව නිසා ඇතිවූ කම්පන තරංග හේතුවෙන්, මිසිසිපි ගඟේ සමහර කොටස් පැය කිහිපයක් තිස්සේ ආපස්සට (උඩුගං බලා) ගලාගෙන ගොස් තිබෙනවා! මෙය ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ අමුතුම සිදුවීමක්.

වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්වූ සතුන්ගේ නිවහන: මුළු උතුරු ඇමරිකාවේම ඉන්න සංක්‍රමණික පක්ෂීන්ගෙන් 40%ක්ම තමන්ගේ ගොදුරු සහ නවාතැන් සොයාගෙන එන්නේ මේ මිසිසිපි ගංගා නිම්නයටයි. ඒ වගේම ඇමරිකාවේ ජාතික පක්ෂියා වන Bald Eagle (බෝල්ඩ් ඊගල්) බහුලවම දකින්න ලැබෙන්නෙත් මෙතැනදීයි.

මඩ සහ රන් ආකරයක් බඳු ආර්ථිකය: ඇමරිකාවේ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනවලින් සහ ධාන්‍ය වර්ගවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ලෝකය පුරා අපනයනය කරන්නේ මේ ගඟ හරහා බාර්ජ් (Barges) නැව් මඟිනුයි.

උපුටා ගැනීම : Unknown Diary