ඇමේසන් ගඟේ මෝරු ඉන්නවා?

Bull Shark!

ඇමේසන් වනාන්තරය කිව්ව ගමන් අපිට මතක් වෙන්නේ ඇනකොන්ඩලා, ලේ බොන පිරානලා සහ මිනී කන කිඹුල්ලුනේ. හැබැයි ඔයාලා දන්නවද, ඒ වගේම දරුණු, සාගරයේ ඉන්න ඕන “මෝරු” මේ ඇමේසන් ගඟ ඇතුළෙත් සැරිසරනවා කියලා?

ඔව්, ඒක ඇත්ත! මුහුදේ ඉන්න දරුණුම මෝර විශේෂයක් වෙන Bull Shark ඇමේසන් ගඟ ඇතුළේ දඩයම් කරමින් ඉන්නවා. මෙන්න මේ අමුතු මාරයාගේ සම්පූර්ණ විස්තරය!

විද්‍යාත්මක විස්තර සහ වර්ගීකරණය

විද්‍යාත්මක නාමය (Scientific Name): Carcharhinus leucas

කුලය (Family): Carcharhinidae (Requiem Sharks කුලයට තමයි මුන් අයිති වෙන්නේ).

ප්‍රමාණය (Size): ගැහැණු සතුන් පිරිමි සතුන්ට වඩා ලොකුයි. සාමාන්‍යයෙන් අඩි 7 සිට අඩි 11.5 දක්වා (මීටර් 2.1 – 3.5) දිගට වැඩෙන මුන්ගේ බර කිලෝග්‍රෑම් 90 සිට 230 දක්වා වෙන්න පුළුවන්.

මුහුද අතෑරලා කැලේ ඇතුළට සැතපුම් දහස් ගණනක්!

සාමාන්‍යයෙන් මෝරු ඉන්නේ කරදියේ (ලුණු වතුරේ) විතරයි. හැබැයි මේ බුල් ෂාක්ලා ඇමේසන් ගඟ මුහුදට වැටෙන මෝය අසලින් ගඟ ඇතුළට ඇතුළු වෙනවා. එහෙම ඇතුළු වෙලා ගඟ දිගේ ඉහළට කිලෝමීටර් 4,000ක් (සැතපුම් 2,500ක්) විතර ඇතුළට පීනගෙන යනවා! ඒ කියන්නේ උන් ඇමේසන් ගඟ දිගේ පේරු (Peru) රටට වෙනකම්ම ගොඩබිම ඇතුළට යනවා කියන එකයි.

මුන් වෙනම විශේෂයක්ද? මුහුදු ජලයේ ඉන්න බැරිද?

නැහැ, මුන් වෙනම මිරිදිය මෝර විශේෂයක් නෙවෙයි! මුහුදේ ඉන්න බුල් ෂාක්ලම තමයි මේ ගංගාවලට එන්නේ. ඒ නිසා මුන්ට මුහුදු ජලයේ (කරදියේ) කිසිම ප්‍රශ්නයක් නැතුව ඉන්න පුළුවන් වගේම උන්ගේ ප්‍රධාන නිවහන වෙන්නෙත් මුහුදයි. උන් කරදිය සහ මිරිදිය කියන පරිසර පද්ධති දෙකේම එක වගේ ජීවත් වෙන්න පුළුවන් (Euryhaline) සත්ව විශේෂයක්.

මැරෙන්නේ නැතුව මිරිදියේ ඉන්නේ කොහොමද? (Osmoregulation)

සාමාන්‍ය මෝරෙක්ව මිරිදිය (ලුණු නැති) වතුරට දැම්මොත් උන්ගේ ඇඟ ඇතුළට වතුර උරාගෙන, සෛල පිපිරිලා පැය කිහිපයකින් මැරෙනවා. හැබැයි බුල් ෂාක්ලාට තියෙන්නේ පුදුමාකාර ශරීර පද්ධතියක්. උන් මිරිදිය වතුරට ආපු ගමන් උන්ගේ වකුගඩු (Kidneys) සහ ගුද ග්‍රන්ථි (Rectal glands) මඟින් ඇඟේ තියෙන ලුණු සහ යූරියා ප්‍රමාණය පාලනය කරලා, ශරීරයට උරාගන්නා වැඩිපුර වතුර විශාල වශයෙන් මුත්‍රා මඟින් පිට කරනවා. මේ නිසා උන්ට කිසිම කරදරයක් නැතුව මිරිදියේ ඉන්න පුළුවන්.

මොනවද මුන්ගේ ආහාරය?

මුන් සර්වභක්ෂක මෝර විශේෂයක් කිව්වොත් නිවැරදියි, හමුවෙන ඕනෑම දෙයක් කනවා!

ඇමේසන් ගඟේ ඉන්න විශාල මාලු, කැට්ෆිෂ් (Catfish), වෙනත් කුඩා මෝරුන්.

වතුරට එන කුරුල්ලන්, කැස්බෑවන්, ඩොල්ෆින්ලා.

ගඟ අයිනට වතුර බොන්න එන ගොඩබිම සතුන් වගේම ගඟේ ඉන්න දරුණු කිඹුල්ලු (Caimans) පවා මුන්ගේ ආහාර බවට පත්වෙනවා.

මෝර ලෝකයේ ඉන්න “මාරයා”

මෝර ප්‍රහාර ගැන කතා කරද්දී Great White Shark, Tiger Shark ලට වඩා බුල් ෂාක්ලා දරුණුයි කියලා සලකනවා. මොකද උන්ගේ ඇඟේ තියෙන ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් (Testosterone) හෝමෝන මට්ටම අනෙක් හැම සතෙකුටම වඩා ඉහළයි. ඒ නිසා උන් නිතරම ඉන්නේ අධික කෝපයෙන් සහ ආක්‍රමණශීලී මට්ටමෙන්.

ගඟේ වතුර බොර පාට නිසා මුන් එනවා මිනිස්සුන්ට පේන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ගඟ අයිනේ ඉන්න මිනිස්සුන්ව වුණත් බිලිගන්න මුන් දෙපාරක් හිතන්නේ නැහැ!

ඉතින් ඔයාලා හිතන්නේ මොකක්ද?

මුහුදේ විතරක් ඉන්න ඕන මෝරු, මේ වගේ මිරිදිය ගංගාවලටත් ඇවිත් රජ කරද්දී ස්වභාවධර්මයේ තියෙන මේ පුදුමාකාර හැඩගැසීම ගැන ඔයාලගේ අදහස පල්ලෙහායින් කමෙන්ට් කරන් යන්න!

උපුටා ගැනීම : Unknown diary