Wormhole” (පණු කුහර)

විශ්වයේ ඈත කෙළවරවල් දෙකක් එකිනෙකට යා කරන කෙටිමඟක් බඳු, කාල-අවකාශය හරහා විහිදුණු “Wormhole” (පණු කුහර) පිළිබඳව ඔබ අසා ඇති. ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ සාපේක්ෂතාවාදයට අනුව මෙවැනි කුහර පැවතිය හැකි වුවත්, ඒවා ක්ෂණයකින් බිඳ වැටෙන නිසා කිසිදු දෙයකට ඒ හරහා ගමන් කළ නොහැකි බවයි මීට පෙර විශ්වාස කෙරුණේ. නමුත් ක්වොන්ටම් භෞතික විද්‍යාවේ (Quantum Physics) එන ‘කැසිමීර් ආචරණය’ (Casimir Effect) මඟින් ජනනය වන සෘණ ශක්තිය (Negative Energy) භාවිතයෙන්, මෙම පණු කුහරයක් බිඳ වැටීම සුළු මොහොතකට ප්‍රමාද කළ හැකි බව නවතම පර්යේෂණයකින් හෙළි වී තිබෙනවා. මෙමඟින් පණු කුහරය ස්ථිරවම පවතින්නේ නැතත්, ආලෝක ස්පන්දනයකට (Pulse of Light) එය වැසී යාමට පෙර ඒ හරහා ගමන් කිරීමට තරම් කෙටි කාලීන ස්ථාවරත්වයක් ලැබෙන බව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙනවා.

මෙම සොයාගැනීමේ ඇති සුවිශේෂීම සහ විශ්මයජනකම කොටස වන්නේ කාලය තරණය කිරීමේ හැකියාවයි! පණු කුහරයක දෙකෙළවර අවකාශයෙන් පමණක් නොව කාලයෙන් ද වෙන් විය හැකි නිසා, ඒ හරහා යවන ආලෝක සංඥාවක් බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා කලින් ගමනාන්තයට ළඟා වීමට හෝ අතීතයට ගමන් කිරීමට වුවත් සෛද්ධාන්තිකව ඉඩකඩ තිබෙනවා. කෙසේ වෙතත්, මේ වන තෙක් කිසිදු පණු කුහරයක් විශ්වයේ සැබවින්ම නිරීක්ෂණය කර නොමැති අතර, මෙය තවමත් පවතින්නේ ගණිතමය සහ සිද්ධාන්තික මට්ටමකයි. නමුත් මේ හරහා ක්වොන්ටම් බලපෑම් මඟින් විශ්වයේ අබිරහස් වෙනස්ම මඟකට යොමු කළ හැකි බව විද්‍යාඥයන් සනාථ කර තිබෙනවා.

**Source:** Luke M. Butcher, “Casimir Energy of a Long Wormhole Throat,” arXiv preprint.

• Bee3