Mic
”දහවල් 12ට එකපාරටම කුරුල්ලෝ කෑගහන්න ගනියි, පරිසරය සීතල වෙලා මුළු දහවලම රෑ බෝ වුණා වගේ ඝන අන්ධකාරයකින් වැසිලා යයි… මේක සිනමා පටයක් නෙවෙයි, තව නොබෝ දිනකින් පෘථිවිය මුහුණ දෙන මහා ආකාශ සංසිද්ධියක්!…”
ලෝකවාසී මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවක් මවිතයට පත් කරමින්, 21 වන සියවසේ අපිට දැකගත හැකි දීර්ඝතම සහ දැවැන්තම පූර්ණ සූර්යග්රහණය (Total Solar Eclipse) ඉදිරි 2027 වසරේ අගෝස්තු මස 2 වනදා සිදුවීමට නියමිතයි.
අද අපි බලමු, විශ්වයේ සිදුවන මේ මහා දෛවෝපගත සන්දර්ශනය පිටුපස ඇති සැබෑම විද්යාව සහ ලංකාවේ අපිට මේක බලන්න පුළුවන්ද කියන ඇත්තම කතාව.
ඇයි මේක “ශතවර්ෂයේ දැවැන්තම” එකක් වෙන්නේ?
සාමාන්යයෙන් සූර්යග්රහණයක් පූර්ණව පවතින්නේ විනාඩි 2ක් හෝ 3ක් වැනි කෙටි කාලයක් විතරයි. හැබැයි 2027 අගෝස්තු 2 වෙනිදා සිදුවන සූර්යග්රහණයේදී චන්ද්රයා පෘථිවියට මාරම කිට්ටුවෙන් (Perigee) ගමන් කරන නිසා, සූර්යයාව සම්පූර්ණයෙන්ම වසාගෙන ඉන්න කාලය මාරම වැඩියි.
• විනාඩි 6ක මහා අන්ධකාරය: ඊජිප්තුව වැනි නිශ්චිත රටවල් කිහිපයකට මෙහි උපරිම අවස්ථාව විනාඩි 6යි තත්පර 23ක් පුරා දර්ශනය වෙනවා!
• මේක අපේ ජීවිත කාලය ඇතුළත (21 වන සියවසේ) පෘථිවිය මත සිදුවන දෙවන දීර්ඝතම සූර්යග්රහණය විදිහටයි ඉතිහාසයට එකතු වෙන්නේ.
ඒ මහා විනාඩි 6 ඇතුළත පරිසරයට වෙන්නේ මොකක්ද?
මේක පියවි ඇසින් දකින කෙනෙකුට මාරම අද්භූත සහ බියකරු හැඟීමක් දැනෙන වෙලාවක්.
• සත්තු කලබල වීම: දහවල් ඉර පායා තිබියදී එකපාරටම කළුවර වන නිසා, සතුන් මෙය “රෑ බෝවීමක්” කියා සිතා කෑගසමින් කූඩු කරා පියඹා යන්න ගන්නවා.
• සීතල වීම: සූර්යාලෝකය 100% ක්ම වැසී යන නිසා පරිසරයේ උෂ්ණත්වය එකපාරටම සෙල්සියස් අංශක 5ක හෝ 10ක ප්රමාණයකින් ශීඝ්රයෙන් පහත වැටී කෘතිම සීතලක් හටගන්නවා.
• දහවල පායන තරු: අහස අඳුරු වූ සැනින්, සාමාන්යයෙන් රෑට විතරක් පෙනෙන ඉතාම දීප්තිමත් තරු සහ ග්රහලෝක (සිකුරු, බ්රහස්පති වැනි) දහවල් 12ට අහසේ දිලිසෙනවා බලාගන්න පුළුවන්!
මේක ලෝකයේ පෙනෙන්නේ කොහේටද?
මෙම මහා අන්ධකාරයේ මාවත (Path of Totality) ගමන් කරන්නේ ස්පාඤ්ඤය, මොරොක්කෝව, ඇල්ජීරියාව, ලිබියාව, ඊජිප්තුව සහ සෞදි අරාබිය වැනි රටවල් හරහායි.
• විශේෂයෙන්ම ඊජිප්තුවේ පෞරාණික පිරමිඩ සහ ලුක්සෝර් දේවස්ථානවලට ඉහළින් මේ මහා අන්ධකාරය සිදුවන නිසා, එය ලෝකයේ මෙතෙක් කැමරාවක සටහන් වන ලස්සනම දර්ශනය වනු ඇතැයි නාසා ආයතනය පවසනවා.
ලංකාවේ අපිට මේක පෙනෙයිද?
ගොඩක් අය අහන ප්රශ්නයක් තමයි “අපිට මේක ලංකාවේ ඉඳන් බලන්න බැරිද?” කියන එක.
• අර්ධ සූර්යග්රහණයක් (Partial Eclipse): ලංකාව තියෙන්නේ මේ මහා අන්ධකාරයේ ප්රධාන මාවතට ටිකක් ඈතින්. ඒ නිසා අපිට 100% ක්ම අඳුරු වන පූර්ණ සූර්යග්රහණය දැකගන්න ලැබෙන්නේ නැහැ.
• හැබැයි එදාට ලංකාවේ වෙලාවෙන් හවස් වරුවේදී, චන්ද්රයා විසින් සූර්යයාගෙන් කුඩා කොටසක් වසා දමන අර්ධ සූර්යග්රහණයක් විදිහට ලංකාවේ අහසේ මේක සලකුණු වෙනවා (කාලගුණය පැහැදිලිව තිබුණොත් විතරක්).
විශ්වයේ තියෙන මෙවැනි මහා ආශ්චර්යයන් දකිද්දී, සොබාදහම කොච්චර නම් බලවත්ද සහ ඒ ඉදිරියේ මිනිසා කොච්චර පුංචිද කියලා අපිට හිතෙනවා නේද?
විශ්වයේ, තාරකා විද්යාවේ සහ නාසා ආයතනයේ මෙවැනි 100% ක් නිවැරදි විද්යාත්මක තොරතුරු සරල සිංහලෙන් දැනගන්න, ලංකාවේ බුද්ධිමත්ම Next-Level ප්රජාව සමඟ එකතු වෙන්න. අපිව Follow කරලා තියාගන්න.
උපුටා ගැනීම : NextGen LK
