Mic
අද කාලේ කවුද කැමති නැත්තේ ඉක්මනින් හදාගන්න පුළුවන්, රසවත් කෑම කන්න? සුපර් මාර්කට් එකට ගියාම ඇහැ ගැටෙන පාට පාට පැකට්, ක්ෂණික නූඩ්ල්ස්, සොසේජස්, සහ බිස්කට් වර්ග අපේ ජීවිතේ අනිවාර්ය අංගයක් වෙලා.
නමුත් පෝෂණ විද්යාවේ නවතම සොයාගැනීම් වලට අනුව, මේ “අල්ට්රා ප්රොසෙස්ඩ්” (Ultra-processed – අතිශය සැකසූ) ආහාර පිටුපස ඇත්තේ ඉතා බියකරු කතාවකි.
ඔබේ සෞඛ්යය අගාධයට ඇද දමන මේ ආහාර හඳුනා ගන්නේ කෙසේද? සහ ඒවායින් වැළකී සිටින්නේ කෙසේද?
මුලින්ම කියවන්න: “අල්ට්රා ප්රොසෙස්ඩ්” ආහාර කියන්නේ මොනවාද?
සරලවම කිවහොත්, අල්ට්රා ප්රොසෙස්ඩ් ආහාර යනු කර්මාන්තශාලාවකදී අමුද්රව්ය කිහිපයක් (හෝ කිසිම ස්වභාවික අමුද්රව්යයක් නොමැතිව) රසායනික ද්රව්ය විශාල ප්රමාණයක් එකතු කර සාදනු ලබන ආහාරයි.
පහසු පරීක්ෂණය: පැකට්ටුවේ පිටුපස ඇති අමුද්රව්ය ලැයිස්තුව බලන්න. ඔබට කියවා ගැනීමට පවා නොහැකි රසායනික නම් (කල් තබා ගන්නා ද්රව්ය, වර්ණක, කෘතිම රසකාරක) රාශියක් තිබේ නම්, එය 100%ක්ම අල්ට්රා ප්රොසෙස්ඩ් ආහාරයකි.
ස්වභාවික ආහාර: ඇපල් ගෙඩියක්, බිත්තරයක්, සහල්.
සැකසූ ආහාර: ටින් කළ මාළු (ලුණු හෝ තෙල් එකතු කළ), චීස්.
අල්ට්රා ප්රොසෙස්ඩ් ආහාර: ක්ෂණික සුප්, මස් බෝල් (සොසේජස් වැනි), පැණි බීම, වෙළඳපොලේ ඇති බොහෝ බිස්කට් සහ කේක් වර්ග.
ඔබේ සෞඛ්යයට වන විනාශය: විද්යාත්මක සාක්ෂි
මේ ආහාර වල ඇති සීනි, ලුණු සහ අහිතකර මේදය අධික ප්රමාණය පමණක් නොව, ඒවා නිෂ්පාදනය කිරීමේ ක්රියාවලියම ශරීරයට අහිතකර වේ.
මාරාන්තික රෝග වලට දොරටුව: අධික ලෙස අල්ට්රා ප්රොසෙස්ඩ් ආහාර ගැනීම පිළිකා (විශේෂයෙන් මහා බඩවැලේ පිළිකා), හෘද රෝග සහ දියවැඩියාව වැළඳීමේ අවදානම 50%කින් පමණ ඉහළ නංවන බව අධ්යයන මගින් තහවුරු කර ඇත.
ඔබව “ඇබ්බැහි” කරයි: මේවා නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඔබට කොපමණ කෑවත් තව තව කන්න හිතෙන විදිහටයි (Hyper-palatable). එය මොළයේ ඇති ත්යාග පද්ධතිය (Reward system) උත්තේජනය කරන අතර මත්ද්රව්ය වලට ඇබ්බැහි වීමකට සමාන තත්ත්වයක් ඇති කරයි.
තරබාරුකමේ ප්රධාන සතුරා: ඔබ සිතනවාට වඩා වැඩි කැලරි ප්රමාණයක් මේවායේ ඇත. තන්තු (Fiber) ඉවත් කර ඇති නිසා, මේවා ආහාරයට ගත් පසු ඉක්මනින් බඩගිනි දැනේ. එය දිනෙන් දින ඔබේ සිරුරේ බර වැඩි කරයි.
මොළයේ ක්රියාකාරිත්වයට බලපෑම: ළමුන් සහ තරුණයින් අතර බහුලව දක්නට ලැබෙන මානසික අවපීඩනය, කාංසාව සහ අධි ක්රියාකාරීත්වය (ADHD) වැනි තත්ත්වයන් මේ ආහාර වල අඩංගු කෘතිම රසායනික ද්රව්ය හා සම්බන්ධ බවට ප්රබල සාක්ෂි තිබේ.
ප්රායෝගික විසඳුම: ජීවිතය වෙනස් කරගන්නා සරල පියවර
අල්ට්රා ප්රොසෙස්ඩ් ආහාර සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම අභියෝගයක් විය හැකිය. නමුත් ආරම්භ කිරීමට සරල පියවර මෙන්න:
නියමය 1: පැකට් අඩු කරන්න, මුළු ආහාර (Whole Foods) වැඩිකරන්න.
සුපර් මාර්කට් එකේ මැද රාක්ක වල ඇති දේවල් වලට වඩා, පළතුරු සහ එළවළු අංශයට වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්න.
නියමය 2: ගෙදර උයන්න.
ඔබ ක්ෂණික ආහාර වෙනුවට ගෙදරදීම අල බදිනවා නම්, එය කර්මාන්තශාලාවක හදන අල පෙති වලට වඩා දහස් ගුණයකින් සෞඛ්ය සම්පන්නයි.
නියමය 3: අමුද්රව්ය 5ට වඩා අඩු නම් ගන්න.
යම් ආහාරයක අමුද්රව්ය ලැයිස්තුව දිගු නම්, එය රාක්කයේම තබා යන්න.
නියමය 4: ජලය පානය කරන්න.
පැණි බීම (කෘතිම සීනි සහිත) වෙනුවට හොඳින් ජලය පානය කරන්න.
අවසාන වශයෙන්: ඔබේ සෞඛ්යය ඔබේ අතේ!
ආහාර සමාගම් වල ප්රධාන අරමුණ ඔබේ සෞඛ්යය නොව ඔවුන්ගේ ලාභයයි. ඔවුන්ගේ අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග වලට නොරැවටෙන්න. ඔබ ඔබේ ශරීරයට ඉන්ධන සපයන ආකාරය ගැන දෙවරක් සිතා බලන්න.
ඔබ අද ගන්නා තීරණය ඔබේ අනාගත සෞඛ්යය තීරණය කරනු ඇත.
මෙම ලිපිය පෝෂණ විද්යාවේ නවතම පර්යේෂණ සහ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ (WHO) නිර්දේශ මත පදනම්ව දැනුවත් කිරීම සඳහා පමණක් සකසා ඇත. ඔබට නිශ්චිත සෞඛ්ය ගැටලු ඇත්නම්
උපුටා ගැනීම : Anuradha Dilini Illankoon -Freelance Journalist
