කඳුකරයේ ක්වාර්ට්ස් නහරයක සිට ගංගා පතුලේ සැඟවෙන රන් නිධිය දක්වා…
රත්තරන් හමු වන්නේ අහම්බෙන් නොවේ. එය වසර මිලියන ගණනක් පුරා ස්වභාවධර්මය විසින් නිර්මාණය කළ විශ්මිත ගමනක ප්රතිඵලයකි.
1. රන් උපත ලබන්නේ කඳුකරයේය
බොහෝ රත්තරන් ක්වාර්ට්ස් (Quartz) නහර තුළ පාෂාණ අතර සිරවී පවතී. භූකම්පන, උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් සහ කාලගුණික ඛාදනය නිසා මෙම පාෂාණ බිඳී රත්තරන් නිදහස් වේ.
2. ගංගාව රන් රැගෙන යයි
ජල ප්රවාහය රන් කැබලි පහළට ගෙන යයි. රත්තරන් ඉතා අධික ඝනත්වයක් ඇති බැවින් සැහැල්ලු වැලි මෙන් නොව පහසුවෙන් නොපාවෙයි.
3. ගඟේ වංගු රන් සඟවන ස්ථානයි
ගඟේ ඇතුළත වංගුවල ජලයේ වේගය අඩුවන විට බර රන් කැබලි එහි තැන්පත් වේ. එම නිසා පළපුරුදු රන් සොයන්නන් පළමුව පරීක්ෂා කරන්නේ මෙම ස්ථානයි.
4. කළු වැලි දකින්න… රන් ළඟ විය හැක!
Magnetite සහ Hematite වැනි බර ඛනිජවලින් සමන්විත කළු වැලි (Black Sand) රත්තරන් සමඟම තැන්පත් වීම සාමාන්ය දෙයකි. එය රන් සොයන්නන්ට වැදගත් ඉඟියකි.
5. පාෂාණ සිදුරු රන් ගබඩා වේ
ගංගා පතුලේ ඇති ගැඹුරු සිදුරු, ඉරිතැලීම් සහ කුහරවල විශාල රන් කැබලි වසර ගණනාවක් පුරා එකතු වී රැඳී සිටිය හැක.
6. රන් කැබැල්ලේ හැඩයත් කතාවක් කියයි
රළු, කෝණාකාර රන් → එය මූලාශ්රයට ආසන්නය.
මෘදු හා වටකුරු රන් → එය දිගු දුරක් ගංගාවෙන් ගමන් කර ඇත.
දැන සිටියාද?
රත්තරන් ජලයට වඩා 19.3 ගුණයකින් ඝනත්වයෙන් වැඩි ලෝහයකි. එබැවින් ගංගාවේ බරම ස්ථානවල පහළටම බැස තැන්පත් වීම එහි ස්වභාවයයි.
ස්වභාවධර්මය සෑම රන් කැබැල්ලක්ම තමන්ගේම නීති අනුව ගෙන ගොස්, සුදුසුම ස්ථානයේ තැන්පත් කරයි. ඒ නිසා රත්තරන් සොයන අය ගඟ දෙස බලන්නේ ජලය ලෙස නොව, භූ විද්යාත්මක සිතියමක් ලෙසයි.
මූලාශ්ර ඇසුරින්:
USGS (United States Geological Survey), World Gold Council, Geological Society සහ Placer Gold Geology පිළිබඳ භූ විද්යාත්මක අධ්යයන.
උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya


