ඇමසන් වනාන්තරයේ වෙසෙන ලොව ලස්සනම “දිවියා”

Ocelot

බැලූ බැල්මට අපේ ගෙවල්වල ඉන්න සුරතල් පූසෙක් වගේ! හැබැයි ළඟට ගියොත් සෙල්ලම් නැහැ. මොකද මෙයා සාමාන්‍ය පූසෙක් නෙවෙයි, වනාන්තරයේ ඉන්න අතිශය දක්ෂ, මාරාන්තික දඩයක්කාරයෙක්!

අද අපේ Unknown Diary පිටුවෙන් කතා කරන්නේ ඇස් අදහාගත නොහැකි සුන්දරත්වයකට උරුමකම් කියන Ocelot (ඕසෙලොට්) ගැනයි.

කවුද මේ Ocelot?

ඕසෙලොට්ගේ (Ocelot) විද්‍යාත්මක නාමය වන්නේ Leopardus\ pardalis යන්නයි.

මෙහි,

Leopardus කියන්නේ මොවුන් අයත් වන “කුඩා ඇමරිකානු වනාන්තර බළලුන්ගේ” ගණයටයි (Genus).

pardalis කියන්නේ මොවුන්ගේ විශේෂය හඳුන්වන නාමයයි (Specific epithet). මේ වචනය හැදිලා තියෙන්නේ “ලප සහිත දිවියා” කියන අදහස දෙන ග්‍රීක වචනයකින්.

මොවුන්ව බහුලවම හඳුන්වන්නේ “Dwarf Leopard” කියලා. හේතුව තමයි මොවුන්ගේ ඇඟේ තියෙන අලංකාර ලප සහ දම්වැල් වැනි කළු පැහැති ඉරි රටාවන් (Rosettes), අපේ රටේ වනාන්තරවල ඉන්න කොටියෙකුගේ (Leopard) සිරුරේ රටාවලට අතිශය සමාන වීම. හැබැයි ජීව විද්‍යාත්මකව මොවුන් අයිති වෙන්නේ Panthera කුලයට නෙවෙයි, කුඩා වනාන්තර බළලුන්ගේ පවුලටයි (Leopardus කුලය). සාමාන්‍ය පූසෙක් වගේ දෙගුණයකට වඩා බරින් වැඩි (කිලෝග්‍රෑම් 8-15ක් විතර වෙන) මේ අපූරු සත්තු, දකින ඕනෑම කෙනෙක්ගේ හිත හොරකම් කරන ජාතියේ සත්ව කොට්ඨාසයක්!

ඔබ නොදන්නා ඕසෙලොට්ගේ රහස්!

මෙයා ඉන්නේ කොහෙද?

මොවුන්ගේ ප්‍රධාන නිවස වෙන්නේ දකුණු ඇමරිකාව, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ මෙක්සිකෝව කලාපයි. ඇමසන් වැසි වනාන්තර, ඝන කටු පඳුරු සහිත ලඳු කැලෑ සහ වගුරු බිම්වල මොවුන් බහුලවම ජීවත් වෙනවා. ඉතා කලාතුරකින් ඇමරිකාවේ ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයේ දකුණු කෙළවරෙත් මොවුන්ව දකින්න ලැබෙනවා.

රාත්‍රී කාලයේ මාරයා: මොවුන් Nocturnal සත්තු. ඒ කියන්නේ දවල් කාලයේ ගස් බෙන අස්සේ, ඝන පඳුරු අස්සේ නිදාගෙන ඉඳලා, රෑ බෝ වෙද්දී තමන්ගේ දඩයම පටන් ගන්නවා. රෑ කළුවරේ ඕනෑම සියුම් ශබ්දයක් අහන්න පුළුවන් ඇසීමකුත්, අඳුර විනිවිද දකින ඇස් දෙකකුත් මොවුන්ට තියෙනවා.

මොවුන් ආක්‍රමණශීලීද?

පරිසර විද්‍යාත්මකව බැලුවොත් මොවුන් වෙනත් පරිසර පද්ධති විනාශ කරන “ආක්‍රමණශීලී (Invasive)” විශේෂයක් නෙවෙයි. මොවුන් තමන්ගේ දේශීය පරිසරයේ සමතුලිතතාවය රකින සත්තු කොටසක්. හැබැයි තමන්ගේ සීමාව (Territory) ඇතුළට වෙනත් ඕසෙලොට් කෙනෙක් ආවොත්, සීමාව වෙනුවෙන් මරණය තෙක් වුණත් සටන් කරන්න තරම් මොවුන් ප්‍රචණ්ඩ සහ ආක්‍රමණශීලී වෙනවා.

මොවුන් කණ්ඩායම් වශයෙන් ජීවත් වෙන්නේ නැහැ. තමන්ටම කියා නිශ්චිත සීමාවක් (Territory) වෙන් කරගෙන, මුත්‍රා මගින් සීමා ලකුණු කරමින්, තනිවම ජීවත් වෙන්නයි මොවුන් ප්‍රිය කරන්නේ.

මොනවාද කන්නේ?

මොවුන් 100%ක්ම මාංශ භක්ෂක (Carnivores) සත්තු. ප්‍රධාන වශයෙන්ම ගොදුරු කරගන්නේ මීයන්, හාවුන්, සහ Agoutis වැනි කුඩා ක්ෂීරපායී සතුන්වයි. ඊට අමතරව කුරුල්ලන්, කටුස්සන්, ගෙම්බන් වගේම දක්ෂ ලෙස පිහිනමින් මසුන් සහ කකුළුවන්වත් ආහාරයට ගන්නවා.

දැනට ලෝකයේ කීයක් විතර ඉතිරි වෙලා ඉන්නවාද?

වනජීවී සංවිධානවල දත්තවලට අනුව වර්තමානය වන විට ලෝකය පුරා ඕසෙලොට් සතුන් 40,000 කට අධික ප්‍රමාණයක් වනාන්තරවල ජීවත් වන බව ඇස්තමේන්තු කර තිබෙනවා. 20 වැනි සියවසේදී මොවුන්ගේ හම සඳහා දසදහස් ගණනින් දඩයම් කිරීම නිසා වඳවීමේ තර්ජනයට මුහුණ දුන්නත්, වර්තමානයේ පවතින දැඩි ආරක්ෂිත නීති නිසා මොවුන්ගේ ගහනය යම් ස්ථාවර මට්ටමක පවතිනවා. හැබැයි වනාන්තර විනාශ වීම නිසා තවමත් මොවුන්ට තර්ජන එල්ල වෙනවා.

Salvador Dalí ගේ සුරතලා: ලෝක ප්‍රකට චිත්‍ර ශිල්පී සැල්වදෝර් ඩාලි (Salvador Dalí) ට “Babou” නමින් සුරතල් ඕසෙලොට් කෙනෙක් හිටියා! ඔහු මේ සතාව තමන් යන යන හැම තැනකම වගේ දම්වැලකින් බැඳගෙන රැගෙන ගිය බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වෙනවා.

ස්වභාවධර්මයේ තවත් මෙවැනිම පුදුමාකාර නිර්මාණයක් වන මේ ඕසෙලොට් බළලුන්, සොබාදහමේ තියෙන විවිධත්වය කියාපාන අපූර්ව දායාදයක්!

ලිපිය වටිනවා කියලා හිතුණා නම් තවත් කෙනෙකුට බලන්න Share කරන්න අමතක කරන්න එපා!

උපුටා ගැනීම : Unknown Diary