අපේ මන්දාකිණියේ හදවතේ ඇති දැවැන්තයා: Sagittarius A*

පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 26,000ක් ඈතින්, අපේම ක්ෂීරපථය මධ්‍යයේ පිහිටි “යෝධයා”

මීට පෙර අප මෙහි පැවැත්ම තීරණය කළේ ඒ අසල ඇති තාරකාවල ගමන් මග නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් වුවද, Event Horizon Telescope (EHT) ව්‍යාපෘතිය සංස්කරණය කරන ලද එහි ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීමට සමත් විය.

මෙම සොයාගැනීමේ සුවිශේෂී කරුණු කිහිපයක්:

• දැවැන්ත ස්කන්ධය: මෙම කළු කුහරය අපේ සූර්යයා මෙන් ලක්ෂ 40ක (මිලියන 4ක) ස්කන්ධයකින් යුක්ත වේ.

• ගිනිමය වළල්ල: AI ඡායාරූපයේ පෙනෙන දීප්තිමත් වළල්ල යනු කළු කුහරයේ ගුරුත්වාකර්ෂණයට හසුවී, අතිවිශාල වේගයකින් ඒ වටා කැරකෙන අධික උණුසුම් ප්ලාස්මා වායූන් වේ.

• ඉතා විශාල දුරේක්ෂයක්: මෙය රූගත කිරීමට ලොව පුරා විසිරී ඇති රේඩියෝ දුරේක්ෂ රැසක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කර (VLBI තාක්ෂණයෙන්), ඉතාමත් විශාල අතථ්‍ය (Virtual) දුරේක්ෂයක් නිර්මාණය කරන ලදී.

• අභියෝගාත්මක රූගත කිරීමක්: මීට පෙර රූගත කළ M87* කළු කුහරයට වඩා මෙය රූගත කිරීම අපහසු විය. හේතුව, Sagittarius A* වටා ඇති වායූන් මිනිත්තු කිහිපයකදී සිය කක්ෂය සම්පූර්ණ කරන බැවින්, එහි දර්ශනය නිරන්තරයෙන් වෙනස් වීමයි.

මෙහි වැදගත්කම කුමක්ද?

මෙමගින් ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ සාපේක්ෂතාවාදය (General Relativity) පිළිබඳ මතය යළිත් වරක් ප්‍රායෝගිකව තහවුරු විය. එමෙන්ම, කළු කුහරයකට පදාර්ථයන් ඇදී යන ආකාරය (Accretion) පිළිබඳව නව විද්‍යාත්මක දොරටු රැසක් මෙහිදී විවෘත විය.

මූලාශ්‍ර:

Event Horizon Telescope Collaboration (2022)

The Astrophysical Journal Letters

National Science Foundation (NSF) / ESO

හෙට දවසේ ලෝකය වෙනස් කරන අලුත්ම විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සහ තාක්ෂණික පෙරළියන් ගැන මුලින්ම දැනගන්න අප හා එක්වන්න.

අලුත්ම තොරතුරු සඳහා Page එක Follow කරන්න

උපුටා ගැනීම : Sinha Ruu