ඩයිනසෝරයන්වත් පරද්දපු පෘථිවියේ මෙතෙක් බිහිවුණු විශාලම යෝධයා

Blue Whale!

යාලුවනේ, ඔයාලා හිතාගෙන ඉන්නේ පෘථිවියේ මෙතෙක් ජීවත් වුණු විශාලම සත්වයා ටී-රෙක්ස් (T-Rex) වගේ දැවැන්ත ඩයිනසෝරයෝ කියලා නේද? ඇත්තටම ඒක වැරදී!

ලෝක ඉතිහාසයේ මෙතෙක් බිහිවුණු, දැනටත් අපේ සාගරයේ ජීවත් වන ලොකුම සහ බරම සත්වයා ඉන්නේ මුහුදේ. ඌ තමයි “Blue Whale” එහෙමත් නැත්නම් “නිල් තල්මසා”! මුන්ගේ ප්‍රමාණය සහ සිරුරේ ක්‍රියාකාරිත්වය ගැන ඇහුවොත් ඔයාගේ මොළේ විකාර වෙයි. මෙන්න මුන්ගේ ඇත්තම විස්තරේ

නිල් තල්මසාගේ ID කාඩ් එක

• විද්‍යාත්මක නාමය (Scientific Name): Balaenoptera musculus

• කුලය (Family): Balaenopteridae (මුන් මත්ස්‍යයෝ නෙවෙයි, ක්ෂීරපායී – තනපුඩු දෙන සත්තු!).

• ප්‍රමාණය (Size): දිගින් අඩි 100 ක් (මීටර් 30 ක්) විතර වෙනවා. ඒ කියන්නේ සාමාන්‍ය බස් රථ 3ක් එක පෙළට තිබ්බා වගේ!

• බර (Weight): ටොන් 150 සිට 200 දක්වා වෙනවා. (කිලෝග්‍රෑම් වලින් කිව්වොත් ලක්ෂ 2 ක් විතර!)

පිස්සු හැදෙන බර සහ ප්‍රමාණයන්!

නිල් තල්මසෙකුගේ සිරුරේ කොටස් වෙන වෙනම ගත්තත් ඒවා තනි තනිවම සතෙක් තරම් ලොකුයි:

• දිව (Tongue): මුන්ගේ දිව විතරක් සාමාන්‍ය බරින් වැඩි අප්‍රිකානු ඇතෙක් තරම් බරයි!

• හදවත (Heart): මුන්ගේ හෘද වස්තුව කුඩා බීට්ල් (Beetle) කාර් එකක් තරම් විශාලයි. ඒ වගේම උගේ ප්‍රධාන ධමනි (Blood vessels) ඇතුළෙන් මිනිහෙකුට වුණත් පීනලා යන්න පුළුවන් තරම් ඒවා පළලයි!

ඩයිනසෝරයන්ට වඩා ලොකුයි කිව්වේ ඇයි?

ලෝකේ මෙතෙක් හිටපු ලොකුම ඩයිනසෝරයා විදියට සැලකෙන Argentinosaurus ගේ බර ටොන් 90-100 ක් විතර කියලා තමයි කියන්නේ. ඒත් නිල් තල්මසෙක් ටොන් 150-200 ක් බරයි. ඒ කියන්නේ ඩයිනසෝරයන්ට වඩා දෙගුණයක් විතර මුන් බරින් වැඩියි!

ඇඟ පත මහත වුණාට උගුර මිදි ගෙඩියක් තරම් පොඩියි!

ඔන්න දැන් තමයි හොඳම හරිය! මේ වගේ අඩි 100 ක් දිග යෝධයෙකුට මෝරෙක්ව, ලොකු මාලුවෙක්ව නැත්නම් මනුස්සයෙක්ව එක පාර ගිලින්න පුළුවන්ද? බෑම තමයි! මොකද නිල් තල්මසෙකුගේ කට කොච්චර ලොකු වුණත්, උගේ උගුරේ සිදුර (Esophagus) ඉතාමත් කුඩායි. ඒක සාමාන්‍යයෙන් මිදි ගෙඩියක්, නැත්නම් උපරිම ග්‍රේප්ෆෘට් (Grapefruit) ගෙඩියක් තරම් විතරයි ලොකු වෙන්නේ!

ඒ නිසා මුන්ට ලොකු කිසිම සතෙක්ව ගිලින්න බැහැ. මුන් කන්නේ මුහුදේ ඉන්න ඉතාමත් කුඩා, ඉස්සන් වගේ පෙනුම තියෙන “ක්‍රිල්” (Krill) කියන සත්තුන්ව විතරයි! මුන්ට දත් නැහැ. කට පුරවා වතුර අරගෙන, වතුර ටික පිට කරලා, ඉතිරි වෙන ක්‍රිල් සත්තුන්ව විතරක් මුන් ගිලිනවා. දවසකට ක්‍රිල් සත්තු ටොන් 4 ක් (කිලෝ 4000 ක්) විතර මුන් බඩට දාගන්නවා!

පිනෝකියෝ කතාවේ වගේ තල්මසෙක්ගේ බඩට ගියොත් බේරෙන්න පුළුවන්ද?

අපි පොඩි කාලේ කාටූන්වල, පිනෝකියෝ කතාවල දැක්කා තල්මසෙක් මිනිස්සුන්ව ගිල්ලම උගේ බඩ ඇතුළට වෙලා ගිනිමැලයක් ගහගෙන ජීවත් වෙනවා. නමුත් සැබෑ ලෝකයේ ඒක කොහොමටවත් කරන්න බැහැ!

• පළමුවැනි හේතුව: අපි කලින් කිව්වා වගේ නිල් තල්මසෙකුගේ උගුරෙන් මනුස්සයෙක්ව ඇතුළට යවන්නම බැහැ, හිරවෙනවා.

• දෙවැනි හේතුව (යම් හෙයකින් වෙනත් ලොකු උගුරක් තියෙන Sperm Whale වගේ තල්මසෙක් ගිල්ලොත්): තල්මසෙකුගේ බඩ ඇතුළේ කිසිම ඔක්සිජන් (Oxygen) එකක් නැහැ. ඒ වගේම උගේ බඩේ තියෙන අධික බලගතු මීතේන් ගෑස් සහ දරුණු අම්ල (Digestive acids) නිසා මිනිහෙක්ව විනාඩි කිහිපයකින් දියවෙලා යනවා. ඒ නිසා තල්මසෙක්ගේ බඩ ඇතුළේ ජීවත් වෙනවා කියන එක විද්‍යාත්මකව සම්පූර්ණයෙන්ම අසම්පූර්ණ මිත්‍යාවක්!

කිලෝමීටර් 1600 ක් ඈතට ඇහෙන සද්දය!

ලෝකේ ඉන්න ශබ්දයෙන්ම වැඩිම සත්වයා වෙන්නෙත් මුන්. මුන් නිකුත් කරන ශබ්දය ඩෙසිබල් 188 ක් විතර වෙනවා (ජෙට් යානයක සද්දෙටත් වඩා වැඩියි). සාගරය යටින් මේ ශබ්දය කිලෝමීටර් 1600 ක් ඈතින් ඉන්න තවත් තල්මසෙකුට පැහැදිලිව ඇහෙනවා!

අවසාන වශයෙන්

මිනිස්සු දඩයම් කරලා වඳ කරලා දාන්නම හදපු, පස්සේ නීති දාලා බේරගත්ත මේ අපූර්ව ජීවීන් ඇත්තටම අපේ පෘථිවියේ සැබෑ ආශ්චර්යයක්. අපේ ශ්‍රී ලංකාව අවට මුහුදේ (විශේෂයෙන් ත්‍රිකුණාමලය සහ මිරිස්ස පැත්තේ) මේ නිල් තල්මසුන්ව බලාගන්න ලෝකේ පුරාම මිනිස්සු ලංකාවට එනවා! අපේ රට අවට මුහුදේ ඉන්න මේ සම්පත රැකගන්න එක අපේම වගකීමක්.

ඉතින් මේ සාගරයේ ඉන්න අතිදැවැන්ත “නිල් තල්මසාගේ උගුර” ගැන ඔයාලා කලින් දැනගෙන හිටියාද? පිනෝකියෝ කතාව ගැන ඔයාලගේ අදහස කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යන්න!

උපුටා ගැනීම : Unknown Diary