අහසේ නළලත සැඟවුණු මාරක දිව්‍ය ලෝකය

Sagarmatha National Park

ඔයා හිතන් ඉන්නේ ලෝකයේ තියෙන ලස්සනම සහ භයානකම වනාන්තර තියෙන්නේ ඇමසන් වනාන්තරයේ හරි අප්‍රිකාවේ සැවානාවල විතරයි කියලාද? නෑ! මේ ලෝකයේ උසම කන්ද වෙන “එවරස්ට් කන්ද” පාමුල, අහස උසට විහිදුණු, හිමෙන් වැසුණු, සුරංගනා කතාවක වගේ ලස්සන අතිශය අද්භූත ජාතික උද්‍යානයක් තියෙනවා.

ඒ තමයි නේපාලයේ පිහිටලා තියෙන සාගර්මාතා ජාතික උද්‍යානය (Sagarmatha National Park). අද අපි බලමු මේ ලෝකයේ මුදුනේ තියෙන විශ්මිත වනාන්තර කලාපය ගැන ඔයා අනිවාර්යයෙන්ම නොදන්න කරුණු ටිකක්!

සාගර්මාතා කියන්නේ මොකක්ද?

විද්‍යාත්මක/භූගෝලීය වැදගත්කම: 1976 දී ජාතික උද්‍යානයක් කරපු මෙය, 1979 දී යුනෙස්කෝ (UNESCO) ලෝක උරුමයක් විදිහට ප්‍රකාශයට පත් කළා.

නමේ තේරුම: “සාගර්මාතා” කියන්නේ නේපාල භාෂාවෙන් “අහසේ නළල” (Forehead of the Sky) කියන එකයි. එවරස්ට් කන්දට නේපාල වැසියන් කියන්නේ සාගර්මාතා කියලා.

පිහිටීම: නේපාලයේ හිමාල කඳු වැටිය ආශ්‍රිතව, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 2,845 කින් පටන් අරන් ලෝකයේ උසම ස්ථානය වෙන මීටර් 8,848 ක් (එවරස්ට් මුදුන) දක්වාම මේ උද්‍යානය විහිදෙනවා.

අහස සිඹින මේ වනාන්තරයේ ප්‍රමාණය කොච්චරද?

මේ උද්‍යානය පිහිටලා තියෙන්නේ සිතාගන්නත් බැරි තරම් දැවැන්ත, කටුක පරිසර පද්ධතියක.

මුළු වර්ග ප්‍රමාණය: සාගර්මාතා ජාතික උද්‍යානය වර්ග කිලෝමීටර් 1,148 ක (වර්ග සැතපුම් 443 ක) අතිවිශාල භූමි ප්‍රමාණයක පැතිරිලා තියෙනවා.

උස අනුව වෙනස් වන පරිසරය: මෙහි තියෙන සුවිශේෂීත්වය තමයි උද්‍යානයේ උස මීටර් 3,000 කින් ඉහළට යන්න යන්න ඔක්සිජන් මට්ටම සහ උෂ්ණත්වය වේගයෙන් පහළ බැසීම. මේ නිසා පහළ මිටියාවත්වල ඝන වනාන්තරත්, මැද භාගයේ කුඩා පඳුරු සහිත කලාප සහ ඉහළම කොටසේ කිසිදු ශාකයකට වැවෙන්න බැරි ඝන හිම තට්ටු සහ අයිස් ග්ලැසියරත් (Glaciers) දැකගන්න ලැබෙනවා.

01. ශීත කාලයට සුදු පාට වන “රොඩඩෙන්ඩ්‍රන්” මැජික් එක

මෙහි පහළ නිම්නවල තියෙන්නේ පයින් (Pine), බර්ච් (Birch) සහ රොඩඩෙන්ඩ්‍රන් (Rhododendron) වනාන්තර. වසන්ත කාලයට මුළු කැලේම රතු සහ රෝස පාට මල්වලින් පිරිලා දිව්‍ය ලෝකයක් වගේ පෙනුනත්, දෙසැම්බර් ඉඳන් පෙබරවාරි වෙනකම් ශීත කාලයට මුළු වනාන්තරයම අඩි ගණන් ඝන හිමෙන් වැහිලා සම්පූර්ණයෙන්ම සුදු පාට වෙලා යනවා.

02. හිම දිවියන්ගේ සහ රතු පැන්ඩාවන්ගේ නිවස

ලෝකයේ දකින්න ලැබෙන දුර්ලභම සහ අද්භූතම සතෙක් වෙන හිම දිවියා (Snow Leopard) සහ හරිම අහිංසක රතු පැන්ඩා (Red Panda) ජීවත් වෙන්නේ මේ අතිශය ශීත වනාන්තර ඇතුළේ. උන්ට අමතරව හිමාලයානු කළු වලසා (Himalayan Black Bear) සහ කස්තුරි මුවා (Musk Deer) වැනි සත්තුත් මෙහි ඉන්නවා.

03. ගුවනින් යන කඳුකර කුරුල්ලෝ

ඔයා දන්නවාද? ලෝකයේ උසින්ම පියාඹන්න පුළුවන් කුරුල්ලෝ වර්ග ඉන්නේ මේ සාගර්මාතා උද්‍යානයේ. උදාහරණයක් විදිහට “Chough” කියන කපුටු පවුලේ කුරුල්ලන්ට එවරස්ට් කන්ද වගේ අධික ශීත, ඔක්සිජන් අඩු උසකදී පවා කිසිම ප්‍රශ්නයක් නැතුව පියාඹන්න පුළුවන්!

04. “යෙටී” (Yeti) ගේ අද්භූත කතා සහ ෂර්පාවරුන්ගේ සංස්කෘතිය

හිමාලයේ ජීවත් වෙනවා කියන “යෙටී” (හිම මිනිසා) ගැන කතා ඔයා අහලා ඇති. මේ වනාන්තර ආශ්‍රිතව ජීවත් වෙන “ෂර්පා” (Sherpa) ගෝත්‍රිකයන් විශ්වාස කරන්නේ මේ වනාන්තරවල සහ හිම කඳුවල අද්භූත බලවේග සහ සත්තු ඉන්නවා කියලා. උන් මේ පරිසරයට දේවත්වයෙන් සලකන නිසා වනාන්තරයේ ගස් කැපීම හෝ සතුන් දඩයම් කිරීම සපුරා තහනම්.

05. මරණයේ නිම්නය සහ හිම ග්ලැසියර (Glaciers)

මේ උද්‍යානය ලස්සන වගේම defiance බයහිතෙන සුලුයි. ලෝකයේ දරුණුම හිම කඩා වැටීම් (Avalanches) සහ අයිස් ග්ලැසියර දියවීම් සිද්ධ වෙන්නේ මේ කලාපයේ. කන්ද නගින්න යන කඳු නගින්නන් බොහෝමයක් දෙනා අනතුරුවලට ලක්වෙන්නෙත් මේ උද්‍යාන සීමාව ඇතුළතදීයි.

සාගර්මාතා කියන්නේ නිකම්ම කැලයක් නෙවෙයි; මිනිස් බලයට යටත් කරන්න බැරි, සොබාදහමේ සැබෑ ප්‍රාතිහාර්යයක් සහ බය හිතෙන සුන්දරත්වයක් එකට මුසු වුණු ලෝකයේ තියෙන අපූර්වතම තැනක්!

හිමෙන් වැසුණු මේ වගේ වර්ග කිලෝමීටර් දහස් ගණනක වනාන්තරයක සංචාරය කරන්න ඔයත් ආසද? අදහසක් කමෙන්ට් කරන් යන්න.

උපුටා ගැනීම : Unknown diary