සතියකට දින 7ක් ලැබුණේ කොහොමද? ලෝක සිතියමෙන් සැඟවුණු කාලයේ රහස් ඉතිහාසය!

වසරක් කියන්නේ පෘථිවිය සූර්යයා වටා යාමට ගතවන කාලයයි. මාසයක් කියන්නේ චන්ද්‍රයා පෘථිවිය වටා යාමට ගතවන කාලයයි. දවසක් කියන්නේ පෘථිවිය තමා වටාම කැරකැවෙන්න ගන්නා කාලයයි. මේ හැම එකකටම පැහැදිලි භෞතික විද්‍යාත්මක හෝ තාරකා විද්‍යාත්මක පදනමක් තියෙනවා.

හැබැයි, ඔබ කවදා හෝ සිතා බලා තිබෙනවාද “සතියකට දින හතක්” ආවේ කොහොමද කියලා? ස්වභාවධර්මය ඇතුළේ සතියකට දින 7ක් තිබීම සඳහා කිසිදු භෞතික විද්‍යාත්මක හේතුවක් නැහැ! එය හුදෙක් මිනිසා විසින් තමන්ගේ පහසුව වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරගත්, පසුව මුළු ලෝකයම පාලනය කරන්න පටන් ගත් අපූරු කාල ඒකකයක්.

කාලයේ වැලි තලාවෙන් වැසිලා ගිය, සතියේ දින හතේ උපත සහ ඒ වෙනුවෙන් ලෝක ඉතිහාසයේ සිදු වූ අමුතුම සෙල්ලම් ගැන අද අපි සොයා බලමු.

01. අහස දෙස බලා දින හත තැනූ බැබිලෝනියානුවෝ

සතියකට දින හතක් එකතු කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ පුරාණ මෙසපොතේමියාවේ (වත්මන් ඉරාකය) විසූ බැබිලෝනියානුවන්ටයි. ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසේදී පමණ විසූ ඔවුන් අතිදක්ෂ තාරකා විද්‍යාඥයන් පිරිසක්. ඔවුන් රාත්‍රී අහස දෙස බලන විට පියවි ඇසට පැහැදිලිවම පෙනෙන, නිරන්තරයෙන් චලනය වන ආකාශ වස්තූන් 7ක් නිරීක්ෂණය කළා. ඒ තමයි:

හිරු (Sun)

සඳු (Moon)

අඟහරු (Mars)

බුධ (Mercury)

බ්‍රහස්පති (Jupiter)

සිකුරු (Venus)

සෙනසුරු (Saturn)

ඔවුන් මේ ආකාශ වස්තූන් හත දේවත්වයෙන් සැලකූ අතර, ඒ එක එකක් වෙනුවෙන් දවස බැගින් වෙන් කරමින් දින 7ක සතියක් නිර්මාණය කළා. (ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ සතියේ දිනවල නම් වන Sunday (Sun), Monday (Moon), Saturday (Saturn) වැනි නම් අදටත් හැදී ඇත්තේ මේ බැබිලෝනියානු ආභාෂය නිසයි).

02. හඳේ හැඩයත් දින හතට උදව් වුණාද?බැබිලෝනියානුවන් දින හතේ සතිය තෝරාගැනීමට තවත් රහසක් බලපෑවා. ඒ තමයි චන්ද්‍ර මාසයක කාලය (දින 28ක් පමණ) හඳේ හැඩය වෙනස් වන ප්‍රධාන අවස්ථා 4කට බෙදීමට හැකි වීමයි.

නව සඳ (New Moon)

පළමු කාර්තුව(First Quarter)

පුර පසළොස්වක (Full Moon)

අවසාන කාර්තුව(Third Quarter)

මේ එක අවධියක් අතර කාලය හරියටම දින 7ක් ($28 \div 4 = 7$) වූ නිසා, දින හතේ සතිය ඔවුන්ගේ දින දර්ශනයට ඉතාම පහසුවෙන් බද්ධ වුණා. පසුව රෝම අධිරාජ්‍යය පුරා මෙය ව්‍යාප්ත වූ අතර, ක්‍රි.ව. 321 දී කොන්ස්ටන්ටයින් අධිරාජ්‍යයා විසින් දින 7 සතිය රෝමයේ නිල කාල ඒකකය බවට පත් කළා.

03. හැමදාම සතියට දින හතක් තිබුණේ නැහැ!

අද මුළු ලෝකයම දින 7 සතියට හුරු වුණාට, ඉතිහාසයේ විවිධ බලවත් ජාතීන් මෙයට අභියෝග කරමින් අමුතුම සති ක්‍රම භාවිත කළා:

රෝමවරුන්ගේ දින 8 සතිය (Nundinal Cycle): මුල් කාලීන රෝමවරුන් භාවිත කළේ දින 8ක සතියක්. මෙහි 8 වන දිනය වෙන් වුණේ ගොවීන්ට නගරයට පැමිණ බඩු බාහිරාදිය විකුණා ගැනීමට සහ වෙළඳාම් කටයුතු සඳහායි.

පුරාණ ඊජිප්තුවරුන්ගේ දින 10 සතිය: ඊජිප්තුවරුන් මාසය දින 10 බැගින් වූ සති (Decades) 3කට බෙදා තිබුණා. මාසයකට දින 30ක් වූ අතර ඉතිරි දින 5 වසර අවසානයේ උත්සව සඳහා වෙන් කළා.

ප්‍රංශයේ දශම දින දර්ශනය (1793): ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් පසු ඔවුන් සතියකට දින 10ක් වන පරිදි “දශම සතියක්” හඳුන්වා දුන්නා. එහි අරමුණ වුණේ මිනිසුන් වැඩ කරන දින ගණන වැඩි කිරීමයි (දින 9ක් වැඩ කර 10 වන දින නිවාඩු). නමුත් මිනිසුන්ට විවේකය සීමා වූ නිසාත්, දැඩි විරෝධය නිසාත් වසර කිහිපයකින් මෙය අත්හැර දැමුණා.

සෝවියට් දේශයේ දින 5 සතිය (1929): ජෝසප් ස්ටාලින් විසින් කර්මාන්තශාලා දින 365 පුරාම අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ ආගමික බිඳදැමීම් සිදු කිරීමට දින 5ක සතියක් (Neprerivka) හඳුන්වා දුන්නා. එහිදී මිනිසුන් කණ්ඩායම් 5කට (වර්ණ 5කින්) බෙදා විවිධ දිනවල නිවාඩු ලබා දුන්නා. මෙයින් පවුලේ අයට එකට හමුවීමට නොහැකි වීම නිසා දැඩි සමාජ අර්බුද ඇති වූ අතර, 1940 දී ඔවුන් නැවතත් දින 7 සතියටම මාරු වුණා.

04. ඇයි අදටත් දින හතේ සතිය නොවෙනස්ව පවතින්නේ?

ලෝකය වෙනස් කරන්න ආපු හැම දින 5, 8 හෝ 10 සති ක්‍රමයක්ම අසාර්ථක වෙද්දී දින 7 සතිය ජයග්‍රහණය කළේ ප්‍රධාන හේතු දෙකක් නිසයි:

1 ආගමික සහ සංස්කෘතික බැඳීම: විශේෂයෙන්ම යුදෙව්-ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායට අනුව දෙවියන් වහන්සේ මැවීම් කටයුතු සඳහා දින 6ක් ගෙන 7 වන දිනය (සබත් දිනය) විවේකය සඳහා වෙන් කළ බව විශ්වාස කෙරෙනවා. ඉස්ලාම් දහම තුළ ද සිකුරාදා දිනය මුල් කරගනිමින් දින 7 සතිය දැඩිව පිළිගන්නවා.

2 ගෝලීයකරණය සහ ආර්ථිකය: වර්තමානය වන විට මුළු ලෝකයේම බැංකු පද්ධති, කොටස් වෙළඳපොළවල්, ගුවන් ගමන් සහ සන්නිවේදනයන් ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ දින 7 සතියේ රිද්මයටයි. එක රටක් හෝ මෙය වෙනස් කිරීමට ගියහොත් මුළු ලෝකයේම ආර්ථිකය අවුල් ජාලාවක් බවට පත්වෙනවා.

සාරාංශයක් ලෙස කිව්වොත්, සතියකට දින හතක් ලැබුණේ පුරාණ තාරකා විද්‍යාවේ සහ ආගමික විශ්වාසයන්ගේ සුසංයෝගයක් විදියටයි. එය මිනිස් ශරීරයේ සහ මනසේ විවේකී රිද්මයට හොඳින්ම ගැළපෙන නිසා, තවත් වසර දහස් ගණනක් යනතුරුත් එය වෙනස් නොවන බව සහතිකයි!

දින 7ක සතිය වෙනුවට ප්‍රංශයේ වගේ දින 10ක සතියක් තිබුණා නම් අපේ ජීවිත කොහොම වෙයිද? ඔබේ අදහස කමෙන්ට් කරන්න.

උපුටා ගැනීම : අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya