නොබෙල් ගෞරව තුනක්.
විද්යාවට අමරණීය දායාදයක්!
මාරි කියුරි සහ ඇගේ වැඩිමහල් දියණිය අයිරීන් ජොලියෝ–කියුරි කියන්නේ විද්යා ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී මවක් සහ දියණියක්. ඔවුන්ගේ කතාව සොයාගැනීම්, කැපවීම සහ ඒ යුගයේ සම්පූර්ණයෙන් වටහාගෙන නොතිබුණු විකිරණ අවදානම් ගැනත් කියාදෙනවා.
මාරිගේ නොබෙල් ගෞරව දෙක
1903දී මාරි කියුරි, පියරේ කියුරි සහ හෙන්රි බෙකරල් භෞතික විද්යා නොබෙල් ත්යාගය බෙදාගත්තා. එහිදී මාරි නොබෙල් ත්යාගයක් දිනූ පළමු කාන්තාව වුණා.
1911දී රේඩියම් සහ පොලෝනියම් පිළිබඳ ඇගේ කාර්යයන් වෙනුවෙන් රසායන විද්යා නොබෙල් ත්යාගයත් හිමිවුණා. භෞතික විද්යාව සහ රසායන විද්යාව යන විවිධ විද්යා අංශ දෙකක නොබෙල් දිනාගත් එකම පුද්ගලයා ඇයයි.
මවගේ අඩිපාරේ ගිය දියණිය
1935දී අයිරීන් සහ ඇගේ සැමියා ෆ්රෙඩරික් ජොලියෝ, නව විකිරණශීලී මූලද්රව්ය කෘත්රිමව නිපදවීම පිළිබඳ සොයාගැනීම් වෙනුවෙන් රසායන විද්යා නොබෙල් ත්යාගය බෙදාගත්තා.
ඒ අනුව මව සහ දියණියගේ නොබෙල් ගෞරව ලැබීම් තුනක් ඉතිහාසයට එක්වුණා.
ඔවුන්ගේ ජීවිතවල දුක්බර පැත්ත
මාරි 1934දී, වයස අවුරුදු 66දී, aplastic anaemia නම් බරපතළ ඇටමිදුළු රෝගයෙන් මියගියා. දිගුකාලීන විකිරණ නිරාවරණය එයට හේතු වන්නට ඇතැයි සැලකෙනවා. වැදගත් වෙනසක් තිබෙනවා: මේ රෝගය පිළිකාවක් නොවෙයි.
අයිරීන් 1956දී, වයස අවුරුදු 58දී ලියුකීමියාවෙන් මියගියා. ඇගේ ජීවිත කාලය තුළ සිදුවූ විකිරණ නිරාවරණයත් එම රෝගය සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙනවා.
පවුලේ තවත් සේවාවක්
බාල දියණිය ඊව් කියුරි ලේඛිකාවක් හා මානුෂීය සේවිකාවක් ලෙස කටයුතු කළා. ඇගේ සැමියා හෙන්රි ලැබුයිස් 1965 නොබෙල් සාම ත්යාගය පිළිගත්තේ UNICEF වෙනුවෙන්—එය ඔහුගේ පෞද්ගලික නොබෙල් ත්යාගයක් නොවෙයි.
මේ කතාවෙන් අපට ගන්න පුළුවන් පාඩම?
ප්රශ්න අහන්න. සාක්ෂි සොයන්න. අලුත් දේ සොයාගන්න උත්සාහ කරන්න. ඒ වගේම දැනුම සොයන ගමනේ ආරක්ෂාවත් අමතක කරන්න එපා.
විද්යාව ඉදිරියට යන්නේ සොයාගැනීම් පමණක් නිසා නොවෙයි—වැරදි හඳුනාගෙන, ඒවා නිවැරදි කරගැනීම නිසාත් ය.
මූලාශ්ර: NIH/NHLBI • Association Curie et Joliot-Curie
Knowledge “දැනුම”


