වසර 1,200කට ආසන්න ඉතිහාසයක් සඟවාගත් විශ්මිත මොසෙයික් බිම!

ජෙරිකෝ නගරය ආසන්නයේ පිහිටි හිෂාම් මාලිගය (Hisham’s Palace / Khirbat al-Mafjar) හි ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද මොසෙයික් බිම, මුල් ඉස්ලාමීය කලා ඉතිහාසයෙන් අද දක්වා ආරක්ෂා වී ඇති අතිවිශිෂ්ට නිර්මාණ අතරින් එකකි. වර්ග මීටර් 825කට පමණ විහිදෙන මෙම දැවැන්ත මොසෙයික් නිර්මාණය එදා ශිල්පීන්ගේ අසාමාන්‍ය දක්ෂතාවය මනාව පෙන්වා දෙයි.

මෙම සංකීර්ණය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 8වන සියවසේ උමයියාද් (Umayyad) යුගයේදී, කලීෆ් හිෂාම් ඉබ්න් අබ්ද් අල්-මලික් හෝ ඔහුගේ බෑණනුවන් වූ වලීද් II යටතේ ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැලකේ.

ගෘහ නිර්මාණ හා කලාත්මක විශේෂතා

විශාල නානගෘහයේ මොසෙයික් බිම

මෙම සංකීර්ණයේ ඇති මොසෙයික් ගල් කැබලි මිලියන 5කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් විශාල කොටසක් නිර්මාණය වී ඇත. එහි වර්ග මීටර් සිය ගණනක් පුරා විහිදෙන බිම විවිධ ජ්‍යාමිතික රටා සහිත පුවරු 38කින් සමන්විතය.

මෙම නිර්මාණ සඳහා දේශීය පලස්තීන හුණුගල් ඇතුළු ස්වාභාවික ගල්වලින් ලබාගත් වර්ණ 21ක් භාවිත කර ඇත.

“ජීවන වෘක්ෂය” (Tree of Life)

මෙම ලෝකප්‍රසිද්ධ මොසෙයික් පුවරුව පිහිටා ඇත්තේ දිවාන් (Diwan) නමින් හැඳින්වෙන පෞද්ගලික හමුවීම් හෝ පිළිගැනීමේ ශාලාවේය.

එහි පල දරන ඇපල් ගසක් නිරූපණය කර ඇති අතර, ගසේ වම් පසින් මුවන් දෙදෙනෙකු සාමකාමීව තණකොළ කමින් සිටින අයුරුත්, දකුණු පසින් සිංහයෙකු තවත් මුවෙකුට පහර දෙන අයුරුත් දැක්වේ.

මෙය හුදෙක් සත්ව රූප සහිත අලංකාර නිර්මාණයක් නොව, සාමය හා යුද්ධය, එසේත් නැතිනම් සාධාරණත්වය පවත්වාගෙන යන පාලකයාගේ බලය සහ අවුල්සහගත තත්ත්වය පිළිබඳ දේශපාලනික සංකේතයක් ලෙස අර්ථකථනය කර ඇත.

සංරක්ෂණය සහ ප්‍රතිසංස්කරණය

වසර සිය ගණනක් පැරණි මෙම සියුම් මොසෙයික් ගල් කැබලි පරිසරයෙන් සිදුවන හානිවලින් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නවීන ආරක්ෂිත විශාල ආවරණ ගෝලාකාර වහලක් (protective dome) සහ ඉහළින් ගමන් කළ හැකි විශේෂ ඇවිදීමේ මාර්ග පද්ධතියක් ඉදිකර ඇත.

ඒ හේතුවෙන් නරඹන්නන්ට මොසෙයික් ගල් මත පා තැබීමකින් තොරව, ඉහළින් සිට මෙම දැවැන්ත කලා නිර්මාණය නැරඹිය හැකිය.

අදටත් ඉතිරිව ඇති මේ නිර්මාණය, මීට වසර දහසකට වැඩි කාලයකට පෙර මිනිසුන්ගේ කලාත්මක දක්ෂතාවය සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශිෂ්ටත්වය පිළිබඳ නිහඬ සාක්ෂියකි.

හිෂාම් මාලිගය – ජෙරිකෝ ආසන්නය, පලස්තීනය

අපි නොදුටු ලෝකය Api Nodutu Lokaya